Walka postu z karnawałem i tajemniczy instrument z Kaszub

Na przełomie zapustów i Wielkiego Postu zapraszamy naszych Słuchaczy do wysłuchania opowieści o ostatkowym zwyczaju z Opolszczyzny, czyli wodzeniu bera, oraz archiwalnych historii o nakazach i zakazach związanych z wejściem w 40-dniowy okres postu. A na deser - tajemniczy instrument z Kaszub, który po stu latach ponownie wydał głos!

Od lewej: Hubert Połoniewicz, Joanna Gostkowska i Janusz Świątkowski oraz jego dudy kaszubskie, fot. GOKSiR Chmielno | Aleksandra Bela; Ber z Raszowej, fot. gmina Raszowa

Foto: .

 >>> POSŁUCHAJ ŹRÓDEŁKA

Wodzenie Bera, czyli jak prowadzi się niedźwiedzia

Na początku zbierają się młodzi, młodziutcy, starsi i starzy, by spleść 80 metrów słomianego warkocza. To niemało! Dlatego raka praca zajmuje około dziesięciu dni. Następnie kilka dziewczyn tworzy ze słomianego warkocza strój dla Bera. Kim jest Ber? To bardzo niebezpieczna zapustowa maszkara, którą łatwo możecie spotkać na Opolszczyźnie!

Ber - czyli niedźwiedź - żywi się nieszczęściami i złym losem mieszkańców wsi, A wyrósłszy na tych utrapieniach chodzi w czasie zapustów po wiosce i bywa nieprzyjemny. Dlatego obyczaj nakazuje zniszczyć Bera i pozbyć się nieszczęść nękających wieś, a potem - radośnie się bawić, jeść cukierki i tańczyć! O tym, jak wodzi się Bera, czyli prowadzi niedźwiedzia, w "Źródełku" opowiadali nam Karol, Krzysztof i Klaudia. Wszyscy są członkami i przyjaciółmi Ochotniczej Straży Pożarnej w Raszowej, gdzie nie jeden, a dwa Bery dokazują zawsze w ostatnią sobotę karnawału.

Sucha rzepa, żur i Mantuański Książę

Po hucznych zapustowych zabawach nadchodzi cichy i skromny okres - post. Wstępem do 40-dniowego Wielkiego Postu jest Wstępna Środa, czyli Środa Popielcowa. O zakazach i nakazach, które towarzyszą okresowi postu, a także o najpopularniejszych wielkopostnych potrawach, usłyszeliśmy z archiwalnych nagrań Polskiego Radia!

Kozlo barina, czyli dudy z Kaszub

A na koniec rozmawialiśmy z panem Januszem Świątkowskim - zakochanym w Kaszubach rekonstruktorze instrumentu, który w tym regionie rozbrzmiewał przed stoma laty. Co to za instrument? To kozlo barina, czyli... kaszubskie dudy! Jak wyglądają? Jak brzmią? Jak to się stało, że na Kaszubach - nadmorskim regionie znanym z tabaki i rybołówstwa - grano na dudach?? Miedzy innymi o tym rozmawialiśmy z Gościem Źródełka.

***

Tytuł audycji: Źródełko 

Poprowadzi: Monika Gigier

Data emisji: 22.02.2026

Godzina emisji: 11.00