Polskie Radio Dzieciom

Jak mała Lidia muzykantką została

Ostatnia aktualizacja: 02.08.2026 12:00
Lidia Biały – skrzypaczka, etnomuzykolożka, dziennikarka radiowa, edukatorka i założycielka Fundacji Iskry Tradycji – oraz Katarzyna Gromadzka, mama muzykujących dzieci związanych z Ogniskiem Tradycji w Gminie Świlcza i współtwórczyni tej wyjątkowej społeczności, były naszymi gościniami w Źródełku.
Lidia Biały z mistrzem tradycji, skrzypkiem Kazimierzem Marcinkiem
Lidia Biały z mistrzem tradycji, skrzypkiem Kazimierzem Marcinkiem Foto: Nagroda im. Kolberga

>>> POSŁUCHAJ ŹRODEŁKA 

W audycji usłyszeliśmy historię małej dziewczynki, która zakochała się w muzyce tradycyjnej i z czasem sama została muzykantką, badaczką i nauczycielką kolejnego pokolenia! Rozmawialiśmy o tym, jak dziś dzieci uczą się muzyki tradycyjnej w Ognisku Tradycji w Gminie Świlcza, dlaczego od początku grają muzykę do tańca i w jaki sposób wspólne muzykowanie staje się dla nich naturalną przygodą, a nie "szkolnym obowiązkiem".

 Zastanowiliśmy się także nad coraz wyraźniej widocznym zjawiskiem dziewczyn-muzykantek, które coraz śmielej sięgają po skrzypce i inne instrumenty tradycyjnie kojarzone z mężczyznami. Czy zmienia się dziś obraz wiejskiego muzykanta? Jak wyglądała droga Lidzi Biały i jej mistrzów? I dlaczego właśnie kobiety coraz częściej stają się liderkami działań związanych z przekazywaniem muzyki tradycyjnej dzieciom?

Ogniska Muzyki Tradycyjnej - co to takiego? 

Jednym z głównych tematów audycji było również wyjątkowe zjawisko - Ogniska Muzyki Tradycyjnej. Dlaczego w całej Polsce takie Ogniska wyrastają jak grzyby po deszczu i co sprawia, że przyciągają całe rodziny? Być może takie Ogniska Muzyki Tradycyjnej możemy potraktować jak współczesny odpowiedniki dawnego przekazu międzypokoleniowego - od starego mistrza do małego ucznia? Jaką rolę odgrywa wspólne granie, taniec, zabawa i regularne spotkania? Dlaczego dzieci uczą się tam nie tylko melodii, ale także słuchania siebie nawzajem, współpracy, odpowiedzialności i lokalnej tożsamości? I czy właśnie taki sposób uczenia może być jedną z najciekawszych odpowiedzi na wyzwania współczesnej edukacji muzycznej? O tym wszystkim opowiadały Lidia Biały i Katarzyna Gromadzka!

Jak gra Rzeszowszczyzna?

Ponieważ Lidia Biały gra własnie muzykę z Rzeszowszczyzny, zaprezentowała tamtejszą muzykę. Opowiedzieliśmy również o wyjątkowości Rzeszowszczyzny i dawnej Galicji – regionu, w którym przez stulecia spotykały się różne kultury i tradycje muzyczne ze wschodu, południa, zachodu, nie tylko Polski, ale i krajów sąsiednich. To właśnie z tego świata pochodzą melodie, których dzieci uczą się dziś od swoich nauczycieli – takich jak Lidia Biały – a nauczyciele – z archiwów Polskiego Radia i od ostatnich wiejskich mistrzów.

 W audycji poznaliśmy także niezwykłych muzykantów, którzy stworzyli muzyczny język Rzeszowszczyzny. Władysław Łoboda zachwycał słuchaczy brawurową grą i był radiową gwiazdą Rzeszowszczyzny. Kazimierz Marcinek, jeden z najwybitniejszych skrzypków regionu i mistrz Lidzi Biały, przekazał jej nie tylko repertuar, ale przede wszystkim sposób myślenia o muzyce i lokalnym stylu. Przypomnieliśmy również Albinę Kuraś, Jana Cebulę i Józefa Dziedzica – wybitnych przedstawicieli starszego pokolenia muzykantów, których bezcenne nagrania, melodie i sposoby wykonania zachowały się w archiwach. 

***

Tytuł audycji: Źródełko 

Poprowadzi: Piotr Piszczatowski

Data emisji: 2.08.2026

Godzina emisji: 10.00


Zobacz także