Izabella Krużyńska z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego (GUMed) poinformowała w środę, że powołany przez ESA zespół ds. choroby dekompresyjnej w czasie lotów kosmicznych w ramach misji eksploracyjnych ma opracować rozwiązania dotyczące jednego z kluczowych zagrożeń przyszłych misji księżycowych i planetarnych, czyli właśnie choroby dekompresyjnej, która występuje podczas aktywności astronautów poza pojazdami kosmicznymi (EVA).
Jak podała przedstawicielka uczelni, na czele międzynarodowego zespołu stanął prof. Jacek Kot – specjalista medycyny hiperbarycznej i nurkowej, kierownik Krajowego Ośrodka Medycyny Hiperbarycznej, Kliniki Medycyny Hiperbarycznej i Ratownictwa Morskiego Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej GUMed.
Profesor od lat uczestniczy w międzynarodowych projektach badawczych dotyczących fizjologii człowieka w ekstremalnych warunkach środowiskowych oraz bezpieczeństwa nurków i astronautów. Jego dorobek naukowy i doświadczenie sprawiły, że ESA powierzyła mu koordynację prac ekspertów z całej Europy i Stanów Zjednoczonych.
– Praca zespołu jest ważna, ponieważ choroba dekompresyjna została wskazana jako jedno z głównych ryzyk medycznych dla misji księżycowych. Wynika to z częstych i długich wyjść astronautów poza pojazd (EVA, ang. Extravehicular Activity), ograniczonych możliwości leczenia w kosmosie oraz konieczności podejmowania decyzji medycznych w warunkach dużej autonomii załogi – podkreślił w przesłanym PAP komunikacie prof. Jacek Kot.
Zespół działa w ramach strategii ESA Explore 2040 i skupia ekspertów z Polski, Belgii, Francji, Holandii, Czech, Grecji, Danii, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii oraz USA. To multidyscyplinarna grupa ekspertów z państw członkowskich ESA reprezentujących medycynę hiperbaryczną, fizjologię, technologie biomedyczne, medycynę lotniczą oraz badania kosmiczne.
W skład grupy wchodzą przedstawiciele uczelni, instytutów badawczych i przemysłu. Do ich najważniejszych zadań należą: analiza obecnej wiedzy dotyczącej choroby dekompresyjnej podczas misji kosmicznych; wskazanie najważniejszych problemów i obszarów wymagających dalszych badań; ocena europejskich laboratoriów i technologii wykorzystywanych do badań nad wpływem ciśnienia na organizm człowieka oraz opracowanie planu rozwoju nowych technologii i badań dla przyszłych załogowych misji kosmicznych.
Eksperci będą także pracować nad praktycznymi rozwiązaniami dotyczącymi bezpieczeństwa astronautów, w tym: metodami zapobiegania chorobie dekompresyjnej podczas misji księżycowych i planetarnych; a także nowoczesnymi sposobami szybkiego wykrywania pierwszych objawów zagrożenia podczas spacerów kosmicznych (EVA).
Działalność zespołu zaplanowano na okres dwóch lat. Obejmie ona organizację warsztatów i konsultacji eksperckich, przygotowanie wspólnych programów badawczych dla ESA oraz budowę europejskiej sieci współpracy naukowo-technologicznej w zakresie medycyny eksploracyjnej. Jak podaje GUMed, efekty prac mają stać się fundamentem dla bezpiecznej eksploracji Księżyca i dalszych misji kosmicznych realizowanych przez ESA w nadchodzących dekadach.
PAP/ks