Redakcja Polska
Dodaj w Google

Dodaj nas do preferowanych źródeł w Google, aby nasze wiadomości wyświetlały Ci się na górze wyników wyszukiwania

Hipoteza Riemanna rozwiązana. Starcie człowieka ze sztuczną inteligencją

22.11.2026 10:12
Alessandro Masullo przez niemal 12 lat szukał dowodu uogólnionej hipotezy Riemanna. Planował jeszcze rok pracy nad tekstem, gdy Anthropic ogłosiło wynik uzyskany z pomocą modelu sztucznej inteligencji Claude. Szkic matematyka trafił do sieci, ale w ciągu kilku godzin czytelnicy korzystający z AI zgłosili zastrzeżenia.
Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjneShutterstock.com/Gorodenkoff

Masullo zaczął szukać dowodu uogólnionej hipotezy Riemanna na pierwszym roku doktoratu na Uniwersytecie Stanforda. Jego dawny promotor Brian Conrad od miesięcy czytał roboczy rękopis i przekazywał uwagi. Planowali dalszą wspólną pracę nad tekstem. Przed ogłoszeniem wyniku rękopis mieli przeczytać kolejni specjaliści.

Jedno z najważniejszych wyzwań matematyki

Podjęty przez nich problem sięga 1859 r., kiedy Bernhard Riemann powiązał rozmieszczenie liczb pierwszych z funkcją zwaną dzeta. Jeśli jego hipoteza okazałaby się prawdziwa, pozwoliłaby określić dokładność wzoru, który szacuje, ile liczb pierwszych znajduje się poniżej danej granicy. W języku matematyki chodzi o punkty, w których funkcja dzeta przyjmuje wartość zero. Według hipotezy, poza jedną dobrze znaną grupą, wszystkie punkty leżą na jednej prostej. Masullo próbował wykazać podobną własność dla całej rodziny pokrewnych funkcji.

Jednak zanim Masullo skończył tekst, inny matematyk ogłosił wynik dotyczący tego samego problemu. W piątek 20 listopada Levent Alpöge z firmy Anthropic napisał w nocie na swojej stronie, że z pomocą modelu Claude uzyskał dowód klasycznej hipotezy Riemanna i jej uogólnienia dla funkcji Dirichleta.

Udostępnił rozumowanie w języku Lean, w którym komputer może sprawdzać kolejne kroki dowodu. Jak wynika z raportu Andrew Sutherlanda z MIT, zapis zaakceptowały dwa niezależnie napisane programy. Praca Masulla miała szerszy cel, bo dotyczyła rodziny funkcji Heckego, obejmującej także funkcje Dirichleta, lecz kolejny rok pracy przestał wchodzić w grę.

AI rozwiązuje, człowiek odpowiada

Kilka godzin po ogłoszeniu Alpögego w sieci pojawił się więc 940-stronicowy szkic Masulla „The Music of the Primes”. Brian Conrad powiedział „The Washington Post”, że doniesienie o wyniku uzyskanym z AI postawiło ich przed trudnym wyborem. W zwykłych okolicznościach autor miałby czas, by poprawić błędy i wzmocnić argumentację przed ujawnieniem pracy. „Jeśli nic nie powiemy, utrwali się przekonanie, że ludzka twórczość wymaga korzystania z AI” – wyjaśnił.

Rękopis udostępnił Ravi Vakil na blogu „Math 216”, związanym z jego wykładami z geometrii algebraicznej. Vakil jest profesorem matematyki na Stanfordzie i prezesem Amerykańskiego Towarzystwa Matematycznego. Znał Masulla jeszcze z czasów studiów doktoranckich. Oceniał jego rozprawę doktorską i pomagał zorganizować jego planowany powrót na Stanford, by mógł dokończyć pracę z Conradem.

Vakil podkreślił, że Masullo pracował bez AI. „Teraz najlepiej udostępnić obecny szkic” – napisał, prosząc innych matematyków o sprawdzenie argumentu.
W matematyce udostępnianie prac przed recenzją jest częste. Służy temu między innymi archiwum arXiv. W tym przypadku tekst ukazał się jako załącznik do wpisu na blogu, bez recenzji czasopisma. W rękopisie Masullo zwrócił się do matematyków zniechęconych tempem i tonem debaty słowami: „Wciąż tu jesteśmy. Żyjemy. Nigdzie się nie wybieramy”.

Po około ośmiu godzinach Vakil uzupełnił wpis. Kilka osób zgłosiło problemy w proponowanym dowodzie, które dostrzeżono z pomocą różnych modeli AI. Vakil nie podał szczegółów uwag. „Nie wypowiadam się na temat poprawności strategii dowodu” – zastrzegł. Zgłoszone problemy nadal wymagają wyjaśnienia.

O tym, co pozostało do zrobienia, mówi sam rękopis. Masullo przedstawia w nim wzór, w którym położenie zer badanej funkcji wiąże się z danymi arytmetycznymi. Z tego związku chce wyprowadzić wniosek o tym, gdzie zera mogą się znajdować.

We wstępie szkicuje, jak do niego dojść. Na stronie 522 rękopisu pozostawił jednak notatkę, by sformułować i udowodnić główne twierdzenia o położeniu zer. Dopiero pełny zapis tego przejścia pozwoli sprawdzić, czy metoda prowadzi do wniosku zapowiedzianego w pracy.

PAP, md

Zobacz więcej na temat: matematyka sztuczna inteligencja

Rzym: turyści wrzucają coraz mniej monet do fontanny di Trevi

21.11.2026 16:30
Turyści wrzucają coraz mniej monet do rzymskiej fontanny di Trevi. Zbierająca monety organizacja Caritas sugeruje, że przyczyną tej sytuacji jest opłata za dostęp do obiektu: od czasu jej wprowadzenia w lutym br. wyłowiono o 200 tys. euro mniej - przekazał brytyjski dziennik „The Guardian”.

NATO reaguje na naruszenie polskiej przestrzeni powietrznej. Wkrótce ważne spotkanie

21.11.2026 15:30
W poniedziałek w Kwaterze Głównej NATO w Brukseli dojdzie do spotkania Rady Północnoatlantyckiej Rozmowa będzie dotyczyła naruszenia przestrzeni powietrznej Polski przez rosyjskie rakiety - poinformowały służby prasowe Stałego Przedstawicielstwa RP przy NATO.

Donald Trump znowu szokuje. Opublikował zdjęcie z Putinem

22.11.2026 08:59
Donald Trump opublikował grafikę z Władimirem Putinem na portalu TruthSocial. Nad zdjęciem jest podpis "Mój przyjaciel".