Streit ums Verfassungsgericht: Präsidialamt lädt zu Gesprächen

Das Präsidialamt lädt die Parlamentskräfte am Montag zu Gesprächen über das Verfassungsgericht. Zwei Tage später berät das Oberste Gericht über die Wirkung unveröffentlichter Urteile.

Demonstration vor dem Verfassungsgericht in Warschau, am 12. dieses Monats. Die Krise im Verfassungsgericht entstand, nachdem eine Unterbrechung der Amtsausübung des Präsidenten des Verfassungsgerichts, Bogdan Święczkowski, und des Vizepräsidenten, Bartłomiej Sochański, angeordnet worden war. Richterin Anna Korwin-Piotrowska wurde als dienstälteste

PAP/Paweł Supernak

Im Streit um Polens Verfassungsgericht hat das Präsidialamt Vertreter aller Parlamentsfraktionen und -gruppen für Montag, den 16. November, um 14 Uhr zu Beratungen ins Warschauer Belvedere eingeladen. Geleitet wird das Treffen von Präsidialamtschef Zbigniew Bogucki. Präsident Karol Nawrocki wird nach dessen Angaben nicht teilnehmen.

Mehr zum Hintergrund: Polens Verfassungsgericht: Worum es im Streit geht – und wie es weitergeht

💬 Zaproszenie dostali przedstawiciele wszystkich klubów i kół parlamentarnych. To spotkanie odbędzie się w poniedziałek o godzinie 14:00 w Belwederze. Gospodarzem tego spotkania w imieniu Pana Prezydenta będzie pan minister Zbigniew Bogucki, szef Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. 💬 Zgodnie z artykułem 194 polskiej Konstytucji prezesem Trybunału Konstytucyjnego jest osoba, która odebrała akt powołania z rąk Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Podobnie jest z wiceprezesem TK. I zgodnie z aktualnym stanem prawnym prezesem TK jest Bogdan Święczkowski, a wiceprezesem Bartłomiej Sochański. Nie ma takiej konstrukcji prawnej, która by pozwalała uzurpatorce, Annie Korwin-Piotrowskiej, która nie złożyła ślubowania na sędziego Trybunału Konstytucyjnego wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – ślubowała wobec marszałka Czarzastego i kolumny sejmowej – by to ona weszła sobie tak po prostu do Trybunału i rozpoczęła urzędowanie, jeszcze ogłaszając się samozwańczo pełniącą obowiązki prezesa TK. 💬 Żyjemy w tej chwili w takiej rzeczywistości, w której pojawia się trybunał uzurpacyjny, a więc coś, czego nie przewiduje polska Konstytucja. I ten trybunał uzurpacyjny, kierowany przez samozwańczą prezes Annę Korwin-Piotrowską, ma w zamyśle pana premiera decydować o najważniejszych dla Polaków sprawach, ale przede wszystkim legitymizować bezprawie tego rządu. 💬 Rządzący stosują odwróconą narrację. To znaczy próbują przerzucić ciężar wszelkiej odpowiedzialności za te bezprawne działania na Pana Prezydenta. To im się nie uda. Prezydent faktycznie jest strażnikiem Konstytucji – to wynika wprost z artykułu 126 ustawy zasadniczej. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej jest najwyższym reprezentantem państwa polskiego i mówi wprost, że nie zgadza się na takie działania, jakie podejmuje rząd Donalda Tuska. 💬 Odpowiedzialność Prezydenta dotyczy przede wszystkim troski o transparentność prowadzonych w Trybunale Konstytucyjnym spraw w taki sposób, by sędziowie Trybunału nie ulegali naciskom rządzących. Mamy w tej chwili do czynienia z sytuacją, w której jest ośmiu sędziów, którzy twierdzą, że stanowią kworum. Wśród nich jest tylko trójka prawidłowo powołanych, czyli przeszli pełną procedurę wynikającą wprost z przepisów ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego, czyli ślubowali wobec Prezydenta, a dodatkowo zostały im wyznaczone obowiązki służbowe przez prezesa Trybunału Bogdana Święczkowskiego. I piątkę wybranych przez Sejm sędziów, którzy nie ślubowali wobec Prezydenta, a dodatkowo mamy wśród nich polityka Macieja Berka, który nie spełnia podstawowych wymogów formalnych, by być sędzią TK. 💬 Pan Prezydent realizuje swoje konstytucyjne obowiązki. Odwiedzi niedługo Amerykę Południową - prowadzi aktywność międzynarodową. Na początku przyszłego tygodnia spotka się z nową prezydent Estonii, a w połowie grudnia weźmie udział w szczycie G20, gdzie po raz pierwszy wśród 20 największych gospodarek świata przy jednym stole zasiądzie Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. To jest nasz niebywały sukces. To ogromna szansa dla Polski. Nie możemy jej zmarnować. Musimy kontynuować wszystkie działania zmierzające do tego, by Polska na stałe była w grupie G20. Niestety rząd nam w tym nie pomaga. Nie pomaga w tym ani minister Domański, a przede wszystkim nie pomaga w tym pan premier Donald Tusk, łamiąc polską Konstytucję. - Rzecznik Prezydenta RP @LeskiewiczRafa, @RadioWNET

— Kancelaria Prezydenta RP (@prezydentpl) November 13, 2026

Präsidentensprecher Rafał Leśkiewicz erklärte, bei dem Treffen solle darüber gesprochen werden, „was rund um und im Verfassungsgericht geschieht“. Das Präsidialamt werde keinen eigenen Vorschlag vorlegen. Es gehe um eine Verbesserung der Situation, „nicht um einen Reset“.

Ihre Teilnahme angekündigt haben Vertreter von PSL, Polska 2050, Razem, Konfederacja, Recht und Gerechtigkeit sowie Rozwój Plus. Eingeladen wurde auch die Senatsgruppe Nowa Polska-Centrum. Die Linke will nicht teilnehmen. Die Bürgerkoalition erklärte zunächst, sie warte auf die Einladung.

"Verletzung der Verfassungsordnung" oder "Wiederherstellung der Rechtstaatlichkeit"?

Hintergrund ist der Konflikt um die Führung des Gerichts. Am 30. Oktober teilten in der laufenden Wahlperiode gewählte Verfassungsrichter mit, Anna Korwin-Piotrowska habe als dienstälteste Richterin die Leitung übernommen und die Amtsgeschäfte von Gerichtspräsident Bogdan Święczkowski und dessen Stellvertreter Bartłomiej Sochański ausgesetzt. Święczkowski sprach von einer Usurpation. Nawrocki warf den Beteiligten eine Verletzung der Verfassungsordnung und die gewaltsame Übernahme eines Staatsorgans vor. Regierungschef Donald Tusk erklärte dagegen, Święczkowski habe neu gewählte Richter an der Arbeitsaufnahme gehindert.

Am Mittwoch, den 18. November, befassen sich um 10 Uhr drei vereinigte Kammern des Obersten Gerichts mit weiteren Rechtsfragen. Sie sollen klären, ob Urteile des Verfassungsgerichts bereits ab ihrer Verkündung bindend sind, obwohl die Regierung sie nicht im Gesetzblatt veröffentlicht hat, und ob sie die Wiederaufnahme von Gerichtsverfahren ermöglichen.

Nach Angaben des Verfassungsgerichts waren seit April 2024 insgesamt 85 Urteile unveröffentlicht geblieben. Die Regierung beruft sich auf Beschlüsse von Sejm und Kabinett, die die ordnungsgemäße Besetzung des Gerichts infrage stellen und vor einer Vertiefung der Rechtsstaatskrise warnen.

PAP/adn