Logo Polskiego Radia
POSŁUCHAJ
Dwójka
migrator migrator 10.11.2009

Od faktów do fikcji: Co się zdarzyło w Wersalu?

W audycji z cyklu Od faktów do fikcji Bożena Markowska przypomina kulisy podpisania Traktatu Wersalskiego kończącego I wojnę światową oraz wspomina sylwetki sygnatariuszy traktatu ze strony polskiej - Ignacego Paderewskiego i Romana Dmowskiego.

10 listopada 2009, godz. 21:30

Bożena Markowska powraca do historycznych wydarzeń z roku 1919. 90. lat temu, po zakończeniu I wojny światowej , w pałacu królów francuskich, odbywała się konferencja pokojowa kładąca ostatecznie kres krwawej wojnie początku XX wieku. Jej ukoronowaniem było podpisanie Traktatu Wersalskiego, który miał szczególne znaczenie dla Polaków. Traktat ostatecznie przywracał Polsce niepodległość. Jednak odzyskanie zagarniętych niegdyś przed zaborców ziem nie było wcale łatwe. W Wersalu toczyły się wielodniowe dyskusje między innymi na temat przywrócenia Polsce dostępu do morza, czy też włączenia Śląska w granice Rzeczypospolitej.

Otwarta w tym roku w Muzeum Niepodległości okolicznościowa wystawa, poświęcona podpisaniu w czerwcu 1919 roku traktatu pokojowego, miała na celu pokazanie realiów i dokumentów z tamtych historycznych dni. Była też szczególnie ciekawa, ponieważ wyeksponowano na niej, po raz pierwszy, osobiste archiwum Romana Dmowskiego - polityka, publicysty, człowieka, który wraz z Ignacym Paderewskim, sygnował traktat w imieniu Polski. Zresztą rola obu sygnatariuszy w owym pamiętnym roku 1919 była ogromna. Umiejętności dyplomatyczne Romana Dmowskiego i światowa sława pianistyczna Ignacego Paderewskiego, ułatwiły osiągnięcie ważnych dla Polski celów.

W audycji znalazł się zapis dźwiękowy dokumentujący wystawę, po której oprowadzał jej kurator Krzysztof Mordyński, a także wspomnienia Romana Dmowskiego i fragmenty dzienników Marii Dąbrowskiej z roku 1919.