Dzienniki Jamesa Cooka. Spotkanie dwóch światów z perspektywy XXI wieku

Ostatnia aktualizacja: 12.08.2026 16:02
Czy można zobaczyć świat bez własnych uprzedzeń? Czy podróżnik naprawdę odkrywa nowe lądy, czy raczej własny sposób patrzenia? Pierwszy rejs Jamesa Cooka dookoła świata wpłynął na geografię, historię i politykę. Pozostawił także niezwykły dokument literacki i filozoficzny – dzienniki, które po ponad 250 latach ukazują się w polskim przekładzie jako "Podróż dookoła świata na Endeavour. 1768-1771".
Pomnik upamiętniający kapitana Jamesa Cooka w Yorkshire
Pomnik upamiętniający kapitana Jamesa Cooka w YorkshireFoto: Owen Humphreys/Press Association/East News

Razem z prof. Damianem Leszczyńskim przeczytamy je nie tylko jako kronikę wielkiej ekspedycji, lecz także jako zapis spotkania odmiennych światów. Porozmawiamy o spojrzeniu człowieka Oświecenia na mieszkańców Oceanii, o ukrytych założeniach europejskiej wizji cywilizacji i postępu oraz o pytaniu znacznie rzadziej stawianym: jak przedstawiciele rdzennych kultur mogli postrzegać Anglików, którzy przybyli z końca świata z teleskopami, muszkietami i przekonaniem, że niosą wiedzę?

To będzie rozmowa o podróży jako doświadczeniu filozoficznym, o granicach poznania, o literaturze dziennika i o tym, że czasem największym odkryciem nie jest nowy ląd, lecz własna niezdolność do zobaczenia świata cudzymi oczami.

***

Na audycję "Mapa i lustro" zapraszamy w dwóch częściach: w sobotę (15.08) oraz w niedzielę (16.08) w godz. 19.00-20.00. Audycję prowadzi Michał Nowak.