Staszic patrzy. Obrazy "Rodu ludzkiego"

Ostatnia aktualizacja: 22.09.2026 15:01
Jedno z najbardziej osobliwych dzieł polskiego Oświecenia: gigantyczny poemat o historii człowieka, jego cywilizowaniu się, tworzeniu władzy, własności, państw i warstw społecznych, a zarazem o przemocy skrywającej się za tymi procesami. Tym razem proponujemy jednak spojrzeć na "Ród ludzki" z innej perspektywy - poprzez grafiki zamieszczone w dziele.
Ilustracja do Rodu ludzkiego Stanisława Staszica, wykonana około 1819 roku przez rytownika Blasiusa Hfla
Ilustracja do "Rodu ludzkiego" Stanisława Staszica, wykonana około 1819 roku przez rytownika Blasiusa HöflaFoto: Polona

Staszic zamawiał je według własnych pomysłów u artystów z różnych krajów i umieszczał przed kolejnymi księgami poematu. Nie były jedynie ilustracjami. Były wizualnym komentarzem do jego historiozofii.

Czy stworzył w ten sposób obrazkową filozofię dziejów?

Porozmawiamy o tym z dr. Bartoszem Działoszyńskim z Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. 

***

Tytuł audycji: Stanisław Staszic – obywatel użyteczny

Prowadzenie: Michał Nowak

Gość: dr Bartosz Działoszyński (Wydział Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego)

Data emisji: 27.09.2026

Godz. emisji: 18.30

Czytaj także

"Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego". Stanisław Staszic i diagnoza chorób Rzeczypospolitej

Ostatnia aktualizacja: 12.08.2026 22:30
Co zrobić, kiedy państwo zaczyna przegrywać samo ze sobą? Kiedy wolność zamienia się w bezsilność, przywilej w egoizm, a polityczna tradycja – zamiast chronić wspólnotę – uniemożliwia jej działanie? Stanisław Staszic w "Uwagach nad życiem Jana Zamoyskiego" nie pisze po to, by opłakiwać słabnącą Rzeczpospolitą. Próbuje znaleźć sposób, by ją uratować.
rozwiń zwiń