Historia Odyseusza wracającego po wojnie trojańskiej do rodzinnego królestwa od niemal trzech tysięcy lat fascynuje kolejne pokolenia czytelników. To właśnie Itaka była celem jego dziesięcioletniej podróży pełnej niebezpieczeństw, spotkań z cyklopami, syrenami i bogami ingerującymi w losy ludzi.
Posłuchaj auddycji w Trójce:
Gdzie leży Itaka?
Choć większość badaczy zgadza się, że Homer inspirował się rzeczywistymi miejscami Morza Jońskiego, lokalizacja opisywanej przez niego Itaki wciąż pozostaje przedmiotem dyskusji. Współczesna grecka wyspa o tej nazwie od wieków uchodzi za naturalnego kandydata, jednak nie wszyscy naukowcy są przekonani, że to właśnie ona była ojczyzną legendarnego bohatera.
Czy Homer opisywał inną wyspę?
Kontrowersje wynikają przede wszystkim z samego tekstu "Odysei”. Niektóre opisy geograficzne zawarte w eposie nie do końca odpowiadają współczesnej Itace. Szczególną uwagę badaczy zwraca fragment mówiący o położeniu wyspy względem innych lądów archipelagu jońskiego.
Na przestrzeni lat pojawiło się wiele teorii. Część archeologów wskazywała na sąsiednią Kefalonię, największą z Wysp Jońskich. Według jednej z hipotez półwysep Paliki mógł w epoce brązu stanowić oddzielną wyspę, której charakterystyka bardziej przypominałaby homerową Itakę niż obecna wyspa nosząca tę nazwę.
Inni badacze przekonują jednak, że różnice między opisem Homera a współczesną geografią mogą wynikać z poetyckiego charakteru dzieła lub zmian krajobrazu zachodzących przez tysiące lat.
Nolan przywraca starożytny mit do współczesnej popkultury
Premiera filmu Christophera Nolana sprawiła, że dyskusja o Itace znów wróciła. Reżyser, znany z takich produkcji jak "Incepcja”, "Interstellar” czy nagrodzony Oscarem "Oppenheimer”, sięgnął po jeden z najważniejszych tekstów kultury europejskiej.
W rolę Odyseusza wciela się Matt Damon. Film łączy widowiskowe kino przygodowe z historycznym rozmachem charakterystycznym dla twórczości Nolana. Zdjęcia realizowano w wielu malowniczych lokalizacjach, które mają oddać atmosferę antycznego świata.
Choć "Odyseja” nie rozstrzygnie archeologicznych sporów, z pewnością sprawi, że miliony widzów ponownie zainteresują się historią bohatera, który od wieków symbolizuje tęsknotę za domem. A pytanie o to, gdzie naprawdę leżała Itaka, pozostaje jedną z najbardziej fascynujących zagadek świata starożytnego.
