"Patrząc na kobiety, patrząc na wojnę. Dziennik wojny i sprawiedliwości" (tł. Hanna Pustuła-Lewicka, przekład wierszy Aneta Kamińska)
Ta książka to nie solowa aria, lecz zespół kobiecych głosów: bibliotekarek, żołnierek, aktywistek i prawniczek.
Kiedy Rosja rozpoczęła inwazję na pełną skalę, Wiktoria Amelina, ukraińska powieściopisarka i poetka stała się badaczką zbrodni wojennych. Dokumentowała ruiny szkół, ośrodków kultury oraz zbierała zeznania ocalałych i świadków okrucieństw. Jej zapiski odzwierciedlają osobiste przeżycia terroru, ale niosą ze sobą głębokie przesłanie: konieczność widzenia poszczególnych istot ludzkich, nieodwracania wzroku od cierpienia.
Autorka Wiktoria Amelina została zabita przez rosyjską rakietę w 2023 roku w wieku 37 lat. Celem książki zredagowanej przez przyjaciół i jej męża, Aleksa Amelina, było i jest odegranie roli w dążeniu do sprawiedliwości za popełnione na jej rodakach zbrodnie.
Laureatka uznanej brytyjskiej nagrody The Orwell Prize za rok 2025.
>>> Posłuchaj audycji "Czytelnia"
"Petrichor" (tł. Marcin Gaczkowski)
W 2022 roku kroniki Wrocławia i innych miast Europy odnotowały napływ kobiet z dziećmi, z walizkami i plecakami, z psami i kotami. Byli wśród nich chłopczyk Petro i jego mama Maria. Petro cytował Wikipedię i deklamował wiersze. Maria nie potrafiła odróżnić żywych od umarłych.
W tym samym roku kroniki Tarnopola odnotowały, że do miasta przybył Witia – przystojniak i erudyta ze skłonnością do mocnych trunków. Nie potrafił odróżnić tego, co realne, od tego, co wyobrażone.
Uczeni kronikarze widzieli, że Witia, podwójny uchodźca, kocha swoją żonę Lizę, a podwójna uchodźczyni Maria – swojego męża Saszkę i synka Petra.
Lecz kiedy rzęsisty deszcz zalewa Ukrainę, kiedy wyją alarmy i suną masy powietrza, żadna kronika nie opisze pękniętych serc z taką czułością, jak zrobił to autor tej powieści - Wołodymyr Rafiejenko.
(...)
Marcin Gaczkowski
[opisy książek pochodzą od wydawców]
***
Tytuł audycji: Czytelnia
Prowadzenie: Małgorzata Szymankiewicz
Goście: Magda Mikołajczuk i Piotr Kofta
Data emisji: 16.05.2026
Godz. emisji: 12.00
pg
