Orędownik komunikacji wbrew własnym barierom. Dziedzictwo Jürgena Habermasa

Ostatnia aktualizacja: 24.03.2026 09:27
- Habermas sądził, iż do prawdziwej komunikacji może dojść wtedy, gdy pozbędziemy się wcześniej ideologicznych uprzedzeń. To znaczy kiedy przejdziemy pewien proces terapii, pojmowanej wręcz na wzór psychoanalityczny, bo tylko wtedy taka prawdziwa komunikacja, zdążająca do konsensusu, będzie miała sens - mówił w Dwójce Andrzej Szahaj, filozof i emerytowany profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Jako niestrudzony polemista i uczestnik debaty publicznej Jrgen Habermas (1929-2026) budził zarówno respekt, jak i kontrowersje
Jako niestrudzony polemista i uczestnik debaty publicznej Jürgen Habermas (1929-2026) budził zarówno respekt, jak i kontrowersjeFoto: MARTIN GERTEN/PAP/EPA

Wysłuchaj audycji "O wszystkim z kulturą"<<<

Filozof, socjolog, publicysta. Urodził się z poważną wadą podniebienia. Doświadczenie trudności komunikacyjnych ukształtowało jego wrażliwość na problem porozumienia, który stanął w centrum jego myśli. Tematem audycji "O wszystkim z kulturą" było dziedzictwo zmarłego w połowie marca Jürgena Habermasa.

Fundament życia społecznego wg Jürgena Habermasa

W świecie, który coraz częściej przypomina głośny targ opinii, w którym argumenty mieszają się z emocjami, a opis z perswazją, myśl niemieckiego filozofa przypomina o ambicji nowoczesności. Habermas zadał pytanie, które wydaje się dziś niemal naiwne. Czy możliwa jest racjonalna rozmowa między ludźmi, którzy się nie zgadzają? Wierzył, że tak, ale pod jednym warunkiem - że potraktujemy język nie jako narzędzie manipulacji, lecz jako przestrzeń wspólnego poszukiwania sensu.

Czytaj także:

W jego filozofii rozmowa nie jest jedynie wymianą zdań, jest fundamentem życia społecznego. Jego projekt od koncepcji sfery publicznej po teorię działania komunikacyjnego jest w gruncie rzeczy próbą ocalenia rozumu po katastrofach XX wieku, po totalitaryzmach, po wszechobecnej propagandzie oraz po ideologii traktowanej jak prawda objawiona. Jürgen Habermas pyta, czy rozum może jeszcze być wspólną przestrzenią ludzi, a nie tylko narzędziem dominacji.

Jako niestrudzony polemista i uczestnik debaty publicznej Jürgen Habermas budził zarówno respekt, jak i kontrowersje. Do końca życia pozostał wierny idei demokracji deliberatywnej.

***

Tytuł audycji: O wszystkim z kulturą

ProwadzenieMichał Nowak

Goście: Andrzej Szahaj (filozof i emerytowany profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu), dr hab. Tomasz Maślanka (socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego)

Data emisji: 23.03.2026

Godz. emisji: 19.10

pg

Czytaj także

Filozof, platonik, jogin. Wincenty Lutosławski

Ostatnia aktualizacja: 15.11.2025 23:30
Był filozoficznym obieżyświatem. Wykładał między w Londynie, Moskwie, Helsinkach, Genewie, Wilnie i Krakowie. Wzorem starożytnych filozofów w ścisły sposób łączył teorię i praktykę, myśl i życie. Propagował jogę i abstynencję. 
rozwiń zwiń
Czytaj także

Neuroestetyka muzyki, czyli między neuronem a przeżyciem

Ostatnia aktualizacja: 21.03.2026 23:59
Muzyka jest zjawiskiem osobliwym: niematerialnym, a jednak dotykającym ciała. Abstrakcyjnym, a jednak wywołującym bardzo konkretne emocje. To napięcie dawniej opisywano w języku metafizyki, harmonii kosmosu lub psychologii uczuć. 
rozwiń zwiń