Michał Urbaniak: adaptowałem skrzypce do mojego stylu gry na saksofonie

Ostatnia aktualizacja: 06.11.2026 13:00
- Skrzypce pojawiły się u mnie ponownie, kiedy moje ciało nie podążyło za moim, powiedziałbym, niefrasobliwym stylem życia. Myśmy grali nieraz z Karolakiem trzy razy w ciągu dnia przez trzy miesiące. To była straszna męczarnia, ale człowiek się nie oszczędzał. Byle dalej, byle więcej. W końcu zacząłem mdleć na estradzie. Stwierdziłem więc, że po siedmiu latach przerwy na wszelki wypadek odkurzę trochę skrzypce - mówił w archiwalnym nagraniu legendarny jazzman Michał Urbaniak.
Michał Urbaniak (1943-2025) był jedynym polskim muzykiem, który zagrał (na skrzypcach) na legendarnym albumie Tutu Milesa Davisa
Michał Urbaniak (1943-2025) był jedynym polskim muzykiem, który zagrał (na skrzypcach) na legendarnym albumie "Tutu" Milesa DavisaFoto: Wojciech Kusiński/PR

Saksofonista, skrzypek, kompozytor, aranżer i odkrywca młodych talentów. Bohaterem "Głosów z przeszłości" był Michał Urbaniak (1943-2025). Urodzony w Warszawie, dorastał w Łodzi, gdzie uczył się gry na skrzypcach klasycznych. Instrument ten towarzyszył mu również w dorosłym życiu, choć nie zawsze jako ten wiodący.

Michał Urbaniak i jego instrumentarium

Gdy w latach 60. wyjechał z kwintetem Krzysztofa Komedy do Szwecji, był przede wszystkim saksofonistą. - Znajdowałem się wtedy w takiej formie saksofonowej, że wszyscy chcieli, żebym grał. Nie było nawet czasu pomyśleć o skrzypcach, skoro spędzałem 24 godziny albo słuchając jazzu, albo grając jazz, do tego z tak wielkimi muzykami... - wspominał w Dwójce artysta.

Czytaj także:

W tamtym okresie jego instrumentarium w ogóle zaczęło się rozrastać. - Miałem cztery saksofony, od soprano do barytonu. Potem spodobało mi się brzmienie fletu, więc kupiłem flet i kilka tygodni później zacząłem na nim grać. Wróciła gitara, choć już trochę inna. Jak bossa nova się pojawiła, większość gitarzystów naokoło źle to grało. Po prostu za dużo nut, za dobrze grali na gitarze, a ja tymi trzema, czterema palcami potrafiłem wydobyć te trzy, cztery nuty, które potrzebne były do tej bossa novy. Zacząłem grać więc też na gitarze. Nawet do tego stopnia, że z Novi Singers mam jedną płytę nagraną na gitarze - opowiadał Michał Urbaniak.

Rekonwalescencja, odrodzenie i światowa kariera

Przełomowy w karierze muzyka okazał się moment, gdy wrócił ze Szwecji do Polski. - Zrozumiałem, że będąc w Szwecji, i przez Szwecję, nie dostanę się do Nowego Jorku. Nie dam rady będąc również w tym stanie zdrowia, w którym się znajduję. Musiałem to wszystko przemyśleć i przerobić. Po przyjeździe do Polski przez pół roku leżałem, wytrzeźwiałem też zupełnie na najbliższe 17 lat, po czym założyłem zespół Constellation. Właściwie zająłem się tylko graniem i pisaniem muzyki, no i oczywiście dbaniem o zdrowie - wyznał jazzman.

POSŁUCHAJ:

>>> Michał Urbaniak #1. Perypetie z nazwiskiem

>>> Michał Urbaniak #2. Skrzypek klasyczny

>>> Michał Urbaniak #3. Saksofon i skrzypce

>>> Michał Urbaniak #4. Nowy Jork

>>> Michał Urbaniak #5.

To właśnie wtedy powrócił też jako skrzypek. - To, że przestałem grać... straciłem bardzo dużo. Siedem lat niegrania na skrzypcach, to wirtuozerii praktycznie już nie ma moim zdaniem. Natomiast to mi też pozwoliło podejść inaczej, już jako saksofonista. Ja po prostu adaptowałem skrzypce do mojego stylu gry na saksofonie - tłumaczył Michał Urbaniak.

W 1973 roku artysta wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie szybko znalazł się w gronie czołowych postaci światowej sceny jazzowej. Nawiązał prestiżową współpracę z wytwórnią Columbia Records, a także z takimi muzykami jak Ron Carter, Lenny White, Larry Coryell, Billy Cobham, Marcus Miller czy Miles Davis.

***

Tytuł audycji:  Głosy z przeszłości

Przygotowanie: Tomasz Gregorczyk i Janusz Jabłoński

Data emisji: 2-6.11.2026

Godz. emisji: 12.45

opracowanie: Piotr Grabka

Czytaj także

Krótka historia skrzypków jazzowych

Ostatnia aktualizacja: 17.12.2022 12:00
W tym wydaniu audycji z cyklu "Kalambury z partytury" nie zabrakło nagrań takich gigantów jazzu, jak Stephane Grappelli i Django Reinhardt, Quincy Jones czy Jean-Luc Ponty. 
rozwiń zwiń
Czytaj także

WP #317. Fusion Michała Urbaniaka i gitara Jeffa Becka

Ostatnia aktualizacja: 06.02.2023 07:00
W audycji z cyklu "Wieczór płytowy" sięgneliśmy po dwa albumy nagrane w połowie lat 70. ubiegłego wieku: "Fusion III" Michała Urbaniaka i "Wired" Jeffa Becka. 
rozwiń zwiń
Czytaj także

Filmowa twórczość Michała Urbaniaka

Ostatnia aktualizacja: 08.01.2026 16:00
W "Muzyce w kadrze" sięgnęliśmy m.in. po filmową odsłonę twórczości nieodżałowanego Michała Urbaniaka, czyli nagradzaną na Festiwalach w Gdyni muzykę do filmów "Dług" i "Eden".
rozwiń zwiń