Historia

Koniec bandy czworga

Ostatnia aktualizacja: 25.01.2015 06:20
Termin "banda czworga" po raz pierwszy pojawił się w chińskich mediach po aresztowaniu jej członków w październiku 1976 roku. Wyroki w ich sprawie zapadły 25 stycznia 1981.
Audio
  • Nad chińskim murem - premier Chin Hua Guofeng został oficjalnie zatwierdzony na stanowisko przewodniczącego Komunistycznej Partii Chin (korespondencja radia amerykańskiego), informacja o aresztowaniu tzw. frakcji radykałów w tym wdowy po Mao Zedongu (17.10.1976)
Scena baletowa z wprowadzanej pod auspicjami Jiang Qing opery rewolucyjnej, mającej zastąpić tradycyjną operę chińską fot. Wikimedia Commons.
Scena baletowa z wprowadzanej pod auspicjami Jiang Qing „opery rewolucyjnej”, mającej zastąpić tradycyjną operę chińską fot. Wikimedia Commons.

Była to czwórka radykalnych działaczy Komunistycznej Partii Chin, głównych "animatorów" rewolucji kulturalnej. Tworzyli ją: Jiang Qing (żona Mao Zedonga) oraz trzech działaczy KPCh z Szanghaju: Zhang Chunqiao, Wang Hongwen, Yao Wenyuan.

Jiang

Na zdjęciu:Jiang Qing w 1976, źr.Dutch National Archives, The Hague, Fotocollectie Algemeen Nederlands Persbureau (ANEFO), Wikimedia Commons/dp

Słabość Wielkiego Sternika

Banda czworga doszła do głosu w 1971 roku po, jak głosiły oficjalne komunikaty, nieudanym przewrocie wojskowym i tajemniczej śmierci jego przywódcy, Lin Biao , najbliższego towarzysza Mao i jego oficjalnego następcy, który miał zginąć z rodziną w katastrofie lotniczej w czasie próby ucieczki do Mongolii. Grupa skupiona wokół Jiang Qing wykorzystała chorobę Mao Zedonga i faktycznie przejęła kontrolę nad państwem. Założeniem członków "bandy" była kontynuacja rewolucji kulturalnej i eliminacja przeciwników politycznych, m.in. rozpętali w 1973 roku kampanię przeciw premierowi Zhou Enlaiowi oraz doprowadzili w kwietniu 1976 do odsunięcia od władzy reformatorsko nastawionego Deng Xiaopinga.

Armia kluczem do władzy

Po śmierci Mao 9 września 1976 roku członkowie bandy czworga próbowali przejąć kontrolę nad armią, co dałoby im klucz do władzy w państwie, jednak zaczęło narastać niezadowolenie społeczne, a w Pekinie doszło do kilku masowych demonstracji przeciwko bandzie czworga, brutalnie rozpędzonych przez policję. Próba przeciągnięcia na swoją stronę  następcę Mao, Hua Guofenga, zakończyła się fiaskiem. Pod wpływem grupy zwolenników Deng Xiaopinga Guofeng oskarżył czwórkę o próbę zamachu stanu i wydał nakaz ich aresztowania. W nocy z 5 na 6 października 1976 roku członkowie bandy czworga zostali aresztowani.

Przed sądem

20 listopada 1980 roku rozpoczął się proces, w którym członkowie bandy czworga postawieni zostali w stan oskarżenia za działalność antypartyjną i antypaństwową.

-Zarzuca się im, że podjęli próbę przejęcia władzy oraz powierzenia wdowie po Mao Zedongu stanowiska Przewodniczącego Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Chin - donosiło Polskie Radio.

Wraz z nimi sądzonych było sześciu najbliższych współpracowników Lin Biao: Huang Yongsheng, Wu Faxian, Li Zuopeng, Qiu Huizuo, Chen Boda i Jiang Tengjiao. Podczas procesu Jiang Qing stawiała czynny opór, głośno protestowała i często płakała. Zhang Chunqiao nie przyznał się do winy. Yao Wenyan i Wang Hongwen wykazali żal i skruchę oraz przyznali się do zbrodni.

W wydanym 25 stycznia 1981 wyroku Jiang Qing i Zhang Chunqiao zostali skazani na wyrok śmierci, zamieniony później na dożywocie. Wang Hongwen i Yao Wenyuan zostali skazani na 20 lat więzienia.

Posłuchaj doniesień Polskiego Radia o sytuacji w Chinach po śmierci Mao Zedonga.

bm

Czytaj także

Lekcje chińskiego

Ostatnia aktualizacja: 10.06.2011 22:00
Losy pięciorga chińskich studentów widziane oczyma Amerykanina, ich kolegi z roku.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Rewolucja kulturalna w Chinach

Ostatnia aktualizacja: 16.05.2024 05:30
16 maja 1966 roku Mao Zedong podjął próbę wyeliminowania swych politycznych rywali i wprowadzenia w życie ideologii maoizmu. Rewolucja przyniosła komunistycznym Chinom destrukcję gospodarki, kultury i społeczeństwa.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Masakra na Placu Tian’anmen

Ostatnia aktualizacja: 04.06.2014 06:00
Kiedy w Polsce tworzyła się demokracja, w Chinach bezwzględnie łamano prawa człowieka, a na ulicach lała się krew demonstrantów. 4 czerwca 1989 chińska armia wjechała czołgami na Plac Tian’anmen w Pekinie, dokonując masakry kilku tysięcy osób, głównie studentów.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Powstanie bokserów – Chiny kolonią mocarstw

Ostatnia aktualizacja: 02.11.2014 06:00
Ruch narodowy przeciwko dominacji cudzoziemskiej nad Chinami objął ogromne obszary północno-wschodnich Chin. Zdobycie Pekinu i splądrowanie stołecznej dzielnicy poselstw posłużyło za pretekst do interwencji wojskowej koalicji ośmiu mocarstw.
rozwiń zwiń