Беларуская Служба

Музычны ўрок польскай мовы: Антоні Мурацкаму добра так, як ёсць

27.02.2025 17:18
Антоні Мурацкі - папулярызатар творчасці Яраміра Наговіцы ў Польшчы. 
     .
Антоні Мурацкі ў студыі Польскага радыё.Фота: Jacek Konecki

Сёння я хачу вам прапанаваць кампазіцыю ў выкананні Антоні Мурацкага (Antoni Muracki), хаця гэта ў арыгінале не яго песня, а іншага музыканта. Антоні Мурацкі нарадзіўся ў кастрычніку 1957 года ў Варшаве. Спявак, паэт, кампазітар, музыкант, выдавец і музычны прадзюсар. А таксама папулярызатар і перакладчык песень Яраміра Ногавіцы (Jaromír Nohavica), чэшскага паэта, кампазітара, музыканта, аўтара і выканаўцы песень. І тая кампазіцыя, якую я вам прапаную, належыць менавіта пяру Ногавіцы. Называецца яна «Добра так, як ёсць» (Dobrze jest tak jak jest).

А Мурацкі спявае, выступае ў тэле- і радыёперадачах, стварае літаратурныя і забаўляльныя праграмы. З 2004 года ён вядзе ўласную музычную сцэну «Salonik z kultury», дзе прадстаўляе творчасць выдатных дзеячаў польскай песні і кабарэ, часам джаза і тэатра, а таксама ўласныя творы.

Ужо больш за 35 гадоў ён выконвае свае аўтарскія песні, у якіх спявае пра людзей, іх эмоцыі, каханне ці адносіны з іншымі. Канцэрты артыста - гэта сатырычна-лірычныя нумары з моцным эмацыянальным зарадам. У 1980-я гады быў звязаны з мастацкай апазіцыяй. Шмат канцэртаў у варшаўскіх універсітэтах і падчас ваеннага становішча. У 2006-2008 гадах арганізаваў Міжнародныя музычныя сустрэчы «Песні без пашпарта» – прысвечаныя чэшскай, расійскай і французскай песням.

Творчасць Антоні разнастайная - ад рок-балад да чарльстанскай і джазавай балады. У тэкстах аўтар разважае пра стан сучаснага чалавека, у іх назіраецца аўтарская дыстанцыя і іронія. Акрамя таго, Мурацкі выпускае альбомы іншых выканаўцаў мастацкіх і аўтарскіх песень.

Запісвае ўласныя альбомы, між іншым выдаў дыск пад назваю «Мурацкі спявае Ногавіцу». Дарэчы, з Ярамірам Ногавіцай ён звязаны з канца 90-ых, перакладае і спявае яго песень, а ў 2001-2009 гадах быў таксама менеджарам чэшскага артыста ў Польшчы. Сам выканаўца кажа: “Мая сустрэча з Ярамірам Ногавіцай у 1998 годзе мела вялікі ўплыў на маё жыццё. З таго часу мае прыгоды з яго працай і сяброўства з ім працягваюцца. Я маю гонар прадстаўляць артыста ў нашай краіне. Я таксама пераклаў шмат яго песень, якія дазваляю сабе спяваць на сваіх канцэртах».

У 2016 годзе выйшаў альбом «Мурацкі спявае Ногавіцу», які завяршае дваццацігадовае супрацоўніцтва абодвух выканаўцаў. У тым жа 16-ым годзе Мурацкі адправіўся ў міжнародны творчы тур з праектам «Зямля Высоцкага», у якім спяваў свае пераклады расійскага барда. Ён быў адзіным выканаўцам з Польшчы, які ўдзельнічаў у гэтым міжнародным мерапрыемстве, падчас якога выступоўцы спявалі на пяці мовах. Бываў Мурацкі і ў Беларусі, між іншым, на фестывалі «Віцебскі Лістапад».

Znowu mi się zdaje, jakbym bił głową w mur

Przeszłość nie poradzisz, nic uwiera jak sznur

Co przyniesie jutro, kto wie

Zajrzeć za kotarę nie da się

Zwrotka, refren, zwrotka, refren płyną od lat

Czy to głosy syren, czy do odwrotu znak

Upstrzone gwiazdami niebo lśni, a moja Małgosia pośród nich

Dobrze jest, tak jak jest

Dzięki, życie za twój gest za to, co spotkało mnie

I też za te fusy, co dostały mi na kubka dnie

Wiatr przynosi raz pogodę, a raz deszcz

Ale nikt nam nie zabierze skrywanych łez

Bo wie ten, kto je policzyć mógł

Że w miłości nie ma prostych dróg

Nasze słowa łatwopalne, jak suchy chrust

Trudno je zatrzymać, kiedy już padną z ust

Wokół tylko chwasty i piach

A człowiek chciałby więcej niźli ma

A z oddali już żniwiarza słychać głos

Poczekajmy chłopcy, co przyniesie nam los

Czy to potrwa miesiąc czy rok

Zanim na nas swój skieruje wzrok

Całe życie w cyrku wiem już dobrze, w co grać

Chłopców mijać z dala, z niepogody się śmiać

I czy ta kawa gorzka, czy mdła

Wypić każdą kroplę aż do dna

 

Зноў мне здаецца, быццам бы б’юся галавой аб сцяну. Мінулае не змяніць, цісне, як шнур. Што прынясе заўтра — хто ведае. Заглянуць за кулісы немагчыма. Куплет, прыпеў, куплет, прыпеў гучаць шмат гадоў. Ці гэта голас сірэн, ці сігнал да адступлення. Зорачкамі ўсеянае неба свеціцца. А мая Малгося — сярод іх.

Добра так, як ёсць. Дзякуй, жыццё, за твой жэст. За ўсё, што было са мной. І нават за тую гушчу, якая засталася на дне кубка. Вецер прыносіць раз сонца, а раз дождж. Але ніхто не забярэ ў мяне прыхаваныя слёзы. Бо той, хто змог іх палічыць, ведае: у каханні няма простых шляхоў.

Нашы словы лёгка гараць, як сухое галлё. Цяжка іх стрымаць, калі ўжо сарвуцца з вуснаў. Навокал толькі пустазелле і пясок. А чалавек хацеў бы больш, чым ёсць. А здалёк ужо чуваць голас жніўца. Пачакайма, хлопцы, што нам лёс прынясе. Ці месяц, ці год пройдзе. Перад тым, калі ён не зірне проста ў вочы. Увесь век у цырку — я добра ведаю, у што гуляць. Хлопцаў мінаць здалёк, з непагоды смяяцца. І хай кава горкая ці прэсная, выпіць кожную кроплю да дна...

 

Jakbym bił głową w mur – быццам бы я б’юся галавой у сцяну. Тут, канешне, фраза біць галавой у сцяну выкарыстана ў пераносным значэнні. Многія нашы дзеянні заканчваюцца нічым, і таму нам здаецца, што яны неэфектыўныя, быццам біцца галавой у сцяну.  

Zajrzeć za kotarę nie da się – зазірнуць за кулісы немагчыма. Kotara – гэта цяжкая заслона, якая выкарыстоўвацца дзеля таго каб аддзяліць нешта ад чагосьці. У тэатры так называюцца парт’еры на сцэне.   

Do odwrotu znak – знак для адступлення.

I też za te fusy, co dostały mi na kubka dnie – і таксама за гушчу, якая засталася на дне кубка. Па-польску fusy – гэта тое, што засталося пасля заварвання кавы або гарбаты.

Trudno je zatrzymać, kiedy już padną z ust – цяжка іх затрымаць, калі ўжо прагучаць. Палякі часта кажуць, што słowa padają z ust – словы “падаюць з вуснаў”, беларус сказаў бы “словы гучаць з вуснаў”.

A człowiek chciałby więcej niźli ma – а чалавек хацеў бы больш, чым мае. Niźli – гэта тое ж самае, што і niż. Niźli, а таксама aniżeli – гэта састарэлыя формы, якія цяпер сустракаюцца толькі ў літаратуры, паэзіі. Гутарковая форма – niż (чым).  

нг 

 

 

 

 

Больш на гэтую тэму: Музычны ўрок польскай мовы