Музей спорту ў Варшаве падрыхтаваў адмысловую выставу, прысвечаную ўдзелу польскіх спартсменаў у зімовых Алімпійскіх гульнях. Алімпійскія медалі, спартыўны інвентар, гісторыі поспехаў і сітуацыі, якія не прывялі да медаля, але ўпісаліся ў гісторыю польскага зімовага алімпізму.
6 лютага 2026 года пачаліся 25-х зімовыя Алімпійскія гульні ў Мілане і Корціна-д'Ампецца. Гэта выдатная магчымасць азірнуцца на гісторыю польскіх спартсменаў, якія ўдзельнічалі ў зімовым выданні найбуйнейшага спартыўнага мерапрыемства ў свеце.
Выстава «Бела-чырвоныя на белых арэнах» прысвечана менавіта гэтай тэме. Яна расказвае пра найважнейшыя моманты выступленняў польскіх спартсменаў і, перш за ўсё, іх поспехі.
Вопратка алімпійцаў, у якой яны былі на адкрыцці Алімпіяды сёлета
На выставе можна пабачыць алімпійскія медалі польскіх спартсменаў, гаворыць куратар Марта Марэк. Усе, акрамя аднаго, гэта арыгінальныя медалі:
- У нас у музеі няма неарыгінальных медалёў. Гэта ўсе медалі, якія былі выйграныя спартсменамі на Алімпіядзе і падораныя нам. Магчыма, выключэннем зʼяўляецца адзін з медалёў Атыліі Янджэйчак. Яна перадала яго на аўкцыён, і яго набылі, але потым з дазволу Міжнароднага алімпійскага камітэта была зроблена афіцыйная копія. І мы выстаўляем гэты медаль тут. І гэта адзінае выключэнне. Усе астатнія – падораныя або пазычаныя нашаму музею.
На экспазіцыі ёсць, напрыклад, залаты медаль Войцеха Фартуны на зімовых Алімпійскіх гульнях 1972 года ў Сапара 11 лютага. Гэта першы залаты медаль, выйграны палякам на зімовых Алімпійскіх гульнях.
Гэта таксама пяць медалёў вядомай польскай лыжніцы Юстыны Кавальчык. Гэта адна з трох польскіх алімпійцаў, якія выйгралі тры медалі на адной Алімпіядзе – на Алімпійскіх гульнях 2010 года ў Ванкуверы. Яна выйграла залаты, сярэбраны і бронзавы медалі. Акрамя яе, такім дасягненнем могуць пахваліцца толькі летнія алімпійкі: лёгкаатлетка Ірэна Шэвіньска і плыўчыха Атылія Янджэйчак.
Медалі паралімпійскіх спартсменаў на зімовых гульнях
Цікавінкай з’яўляецца тое, што медалі зімовых Алімпійскіх гульняў адрозніваюцца ад медалёў на летняй алімпіядзе.
- Медалі зімовай алімпіяды не маюць адзінага дызайну. Калі гаворка ідзе пра алімпійскія медалі, то на летніх гульнях існуе шмат абмежаванняў. Яны выглядаюць больш-менш аднолькава, адрозніваюцца дыяметрам, і арганізатар адказвае за адваротны бок медаля. Яны могуць уключаць сімвалы, важныя для горада ці краіны, якая прымае гульні. Калі гаворка ідзе пра зімовыя медалі, тут больш свабоды. Кожны арганізатар можа распрацаваць медаль па сваім жаданні. І гэтыя медалі не абавязкова павінны быць круглымі, як у выпадку з летнімі Гульнямі. Яны могуць мець любую форму. Часам гэта круг, а часам здаралася, што гэта былі нетыповыя формы.
Скакун Давід Кубацкі пазычыў для выставы свае алімпійскія медалі
Выстава ў музеі спорту засяроджаная на найважнейшых падзеях і поспехах, якіх палякі дасягнулі. І на важных падзеях, бо часам не ўдалося выйграць медаль, але спартсмены мужна змагаліся і займалі высокія месцы.
Першы медаль польская каманда заваявала дакладна 70 гадоў таму.
- Гэта адбылося 31 студзеня 1956 года на зімовых Алімпійскіх гульнях у Корціна-дʼАмпецца. Гэта адно з месцаў правядзення цяперашніх Алімпійскіх гульняў, бо спаборніцтвы цяпер праходзяць у Мілане і Корціне-дʼАмпецца. Францішак Гансеніца-Гронь выйграў першы медаль для нашай каманды ў лыжным дваяборʼі. Гэта быў бронзавы медаль. Цікава, што Францішак Гансеніца Гронь не быў упэўнены, што зможа ўдзельнічаць у Алімпіядзе. Ён не павінен быў ехаць, але трэнер Марʼян Война-Арлевіч упарта змагаўся за яго, нават пагражаў сысці з нацыянальнай зборнай і не паехаць у Корціну, калі Францішак Гронь-Гансеніца не будзе ўключаны ў склад каманды. І ён выйграў наш першы медаль, але не абышлося і без прыгод, бо пасля першага раўнда скачкоў, а гэта спалучэнне скачкоў з трампліна і лыжных гонак, наш спартсмен упаў, што магло значна пагоршыць яго шанцы на медаль. На шчасце, у другім і трэцім раўндах ён скакаў крыху асцярожней, каб не згубіць свае шанцы, але ўсё роўна зрабіў добрыя скачкі і меў добрую стартавую пазіцыю. У іх яму ўдалося дабрацца да фінішу, хоць у канцы ў яго быў даволі няўдалы досвед. Італьянец упаў, а за ім наш спартсмен таксама ўпаў у снежны гурб. На шчасце, ён не пашкодзіў свой рыштунак, не зламаў лыжы, змог працягнуць гонку і ў рэшце рэшты заняў трэцяе месца ў спаборніцтвах.
Францішак Гронь-Гансеніца стаў не толькі першым польскім прызёрам зімовых гульняў, але і першым нескандынаўскім спартсменам, які выйграў медаль у лыжным дваяборʼі на Алімпійскіх гульнях. Да таго часу ў гэтай дысцыпліне дамінавалі скандынавы.
Да пачатку сёлетніх зімовых гульняў польская алімпійская зборная мела 23 медалі, з якіх сем – залатыя, сем срэбных і дзевяць бронзавых.
Да моманту выхаду перадачы на сёлетняй Алімпіядзе Польшча мела два срэбныя медалі. Іх заваявалі скакун з трампліна Кацпер Тамасяк і канькабежац Уладзімір Семірунны.
ав
.