Турыстычны сектар у Бяшчадах перажывае крызіс з-за патоку паведамленняў пра мядзведзяў.
— Я працую ў кампаніі, якая абслугоўвае шмат турыстаў, і ў асноўным усе пытаюцца, ці тут бяспечна, — кажа ў размове са старонкай Onet.pl член Дзяржаўнай рады па ахове прыроды і суўладальнік цэнтра «Ursa Maior» ў Бяшчадах доктар Анджэй Чэх(Andrzej Czech).
Навіна пра смяротны напад мядзведзя на 58-гадовую жанчыну ў вёсцы Плонна (поль. Płonna) адгукнулася па ўсёй краіне. Эмоцыі падсілкоўваў той факт, што ўсяго праз некалькі дзён мядзведзь напалохаў фермера ў вёсцы Марохаў (поль. Morochów).
Турыстычная галіна, як у Нізкіх Бяскідах, дзе адбыліся сустрэчы з мядзведзямі, так і ў бліжэйшых Бяшчадах, якія часцей за ўсё з імі асацыююцца, першай адчула на сабе наступствы паведамленняў у СМІ.
— Новых браніраванняў мала, а адменаў шмат, нават на верасень. Гэта ўжо сур'ёзная праблема, — кажа доктар Анджэй Чэх.
Ён лічыць, што страх перад падарожжамі ў Нізкія Бяскіды ці Бяшчады перабольшаны, хоць як біёлаг і эксперт па дзікай прыродзе прызнае, што трэба падрыхтавацца да магчымасці больш частых сустрэч з мядзведзямі.
— Цалкам нявінныя, бяспечныя сустрэчы з мядзведзямі стануць больш частымі, і гэта не вялікая трагедыя, як і было з ваўкамі. Нам проста трэба ўзяць гэта пад увагу, высветліць, што магло прывабіць мядзведзяў, і выдаліць гэтыя прычыны. Вось таму сустрэчы з мясцовымі жыхарамі важныя, каб падрыхтаваць іх да такой сітуацыі, — кажа мужчына, дадаючы, што падобная паніка, як зараз з мядзведзямі, раней назіралася ў выпадку з ваўкамі. — Людзі баяцца, яны кажуць пра гэта, але, на жаль, нічога не робяць, акрамя таго, што ставяць некалькі шыльдаў. Ніхто не правярае, напрыклад, кантэйнераў для кампоста, — падкрэслівае Анджэй Чэх.
Ён лічыць, што падобная паніка і адмена браніравання адбыліся пасля пачатку вайны ва Украіне. Паводле яго, уся паніка штучна выклікана людзьмі, якія толькі што пераехалі ў Бяшчады або маюць дзяцей.
— Мядзведзі тут заўсёды былі, і для пастаянных жыхароў гэта не зʼяўляецца нечаканасцю. Я жыву тут ужо 37 гадоў і ні разу не бачыў мядзведзя, а я жыву ў месцы, дзе мядзведзіца з медзведзянятамі перасякае мой двор амаль кожны дзень каля 4:00 раніцы. Некаторыя з маіх турыстаў у захапленні ад гэтага, іншыя ў жаху, — кажа мужчына.
Паводле доктара габілітаванага, даследчыка буйных драпежнікаў, прафесара Варшаўскага ўніверсітэта і старшыні Асацыяцыі прыроды «Воўк» Сабіны Пяружэк-Новак(Sabiny Pierużek-Nowak), рэкамендацыі па бяспецы, якія прасоўваюць муніцыпалітэты, недастатковыя, а перад іх публікацыяй варта пракансультавацца з навукоўцамі, якія вывучаюць мядзведзяў.
— Свісткі ці званочкі — даволі дзіўная ідэя. Як паказалі навуковыя даследаванні, праведзеныя ў Тухольскай пушчы, дзікія жывёлы больш за ўсё баяцца чалавечых галасоў, таму што людзі — іх найвялікшы вораг. Таму размова або песня, напяваная ціхім голасам, зʼяўляюцца значна лепшай «сістэмай ранняга папярэджання для мядзведзяў», чым свісток. А меркаванне, што шум дзейнічае як прынада? На маю думку, гэта глупства, — кажа навуковец.
Паводле яе, інфармацыйная кампанія для турыстаў мае вырашальнае значэнне, каб яны разумелі, што наведваюць не звычайнае месца ў Польшчы, а хутчэй асяроддзе пражывання буйных драпежнікаў. Гэта перавага Бяшчадаў і Нізкіх Бяскідаў, а не недахоп.
У якасці прыкладу эфектыўнай акцыі такога тыпу яна прыводзіць Елаўстонскі нацыянальны парк у ЗША, які штогод наведваюць мільёны турыстаў, нягледзячы на тое, што гэта тэрыторыя, дзе жывуць мядзведзі грызлі — адны з самых небяспечных у свеце.
аз