Kazimierz Górski urodził się 2 marca 1921 roku we Lwowie. Zanim został jednym z najważniejszych trenerów w historii polskiego sportu, sam był piłkarzem. Grał między innymi w RKS Lwów, Spartaku Lwów, Dynamie Lwów i Legii Warszawa. W 1948 roku wystąpił także w reprezentacji Polski – był to jego jedyny mecz w narodowych barwach. Po zakończeniu kariery zawodniczej wybrał pracę szkoleniową, która z czasem przyniosła mu status trenera-symbolu.
Największą legendę zbudował jednak jako selekcjoner reprezentacji Polski. Kadrę objął 1 grudnia 1970 roku. W kolejnych latach stworzył zespół, który przeszedł do historii jako "Orły Górskiego". Pod jego kierownictwem biało-czerwoni zdobyli złoty medal olimpijski w Monachium w 1972 roku, zajęli trzecie miejsce na mistrzostwach świata w RFN w 1974 roku, a dwa lata później sięgnęli po srebrny medal igrzysk olimpijskich w Montrealu.
Jednym z najważniejszych momentów tamtej epoki był mecz na Wembley w 1973 roku. Remis 1:1 z Anglią dał Polsce awans do finałów mistrzostw świata. Spotkanie urosło do rangi mitu założycielskiego nowoczesnej historii polskiej piłki. Po latach Kazimierz Górski mówił, że był to najważniejszy mecz w dziejach naszego futbolu.
00:12 20 lat temu zmarł Kazimierz Górski, legendarny trener piłkarski_1.mp3 Kazimierz Górski wspomina mecz na Wembley w 1973 roku i mówi, że było to jedno z najważniejszych spotkań w historii polskiej piłki. IAR/E.Leo/K.Koziełł/dok./w Wiśniewski
Górski nie budował drużyny wyłącznie na autorytecie trenera. Potrafił słuchać zawodników, rozmawiać z nimi i tworzyć atmosferę zaufania. Wspominał, że przed meczami brał pod uwagę zdanie piłkarzy i nie uważał, że zawsze musi mieć rację. To właśnie ta umiejętność łączenia dyscypliny, spokoju i partnerskiego podejścia sprawiała, że zawodnicy widzieli w nim nie tylko selekcjonera, ale też wychowawcę i psychologa.
00:24 20 lat temu zmarł Kazimierz Górski, legendarny trener piłkarski_2.mp3 Kazimierz Górski opowiada, że przed meczami liczył się ze zdaniem zawodników i nie uważał, że trener zawsze ma rację. IAR/E.Leo/K.Koziełł/dok./w Wiśniewski
Praca z reprezentacją była dla niego czymś szczególnym. Podkreślał, że różniła się od codziennej pracy klubowej – wymagała krótkich zgrupowań, szybkiego budowania atmosfery i umiejętności przygotowania zespołu na konkretny moment. Górski potrafił z tych ograniczeń zrobić atut. Według najczęściej przywoływanego bilansu poprowadził reprezentację Polski w 73 meczach, z których 45 zakończyło się zwycięstwem biało-czerwonych.
00:15 20 lat temu zmarł Kazimierz Górski, legendarny trener piłkarski_3.mp3 Kazimierz Górski wspomina specyfikę pracy z reprezentacją i mówi o satysfakcji, jaką dawało mu budowanie atmosfery w kadrze. IAR/E.Leo/K.Koziełł/dok./w Wiśniewski
Kazimierz Górski miał też niezwykły dar dostrzegania talentów. Jednym z piłkarzy, którzy rozwinęli się pod jego okiem, był Władysław Żmuda – późniejszy uczestnik czterech mundiali i jeden z najwybitniejszych polskich obrońców. Żmuda wspominał, że Górski umiał otoczyć piłkarzy opieką i z indywidualności stworzyć prawdziwą drużynę. Właśnie dlatego sukcesy "Orłów Górskiego" nie były tylko wynikiem jednego turnieju, lecz efektem konsekwentnie budowanej wspólnoty.
00:29 20 lat temu zmarł Kazimierz Górski, legendarny trener piłkarski_4.mp3 Władysław Żmuda wspomina Kazimierza Górskiego jako trenera, który potrafił opiekować się piłkarzami i tworzyć silny zespół. IAR/E.Leo/K.Koziełł/dok./w Wiśniewski
W latach 70. mecze reprezentacji były wydarzeniami społecznymi. Spotkania mundialu w 1974 roku oglądały przed telewizorami miliony Polaków. Dla wielu kibiców tamta drużyna pozostaje do dziś punktem odniesienia – symbolem czasów, gdy polska reprezentacja potrafiła wygrywać z najlepszymi i budzić powszechną dumę.
00:14 20 lat temu zmarł Kazimierz Górski, legendarny trener piłkarski_5.mp3 Krzysztof Leszczyński z Płocka wspomina emocje towarzyszące oglądaniu meczów reprezentacji Kazimierza Górskiego w latach 70. IAR/E.Leo/K.Koziełł/dok./w Wiśniewski
Po odejściu z funkcji selekcjonera Górski pracował między innymi w Grecji, prowadząc Panathinaikos, Kastorię, Olympiakos i Ethnikos. Później działał w Polskim Związku Piłki Nożnej – od 1991 do 1995 roku był prezesem PZPN, a następnie prezesem honorowym związku. W plebiscycie pisma "Piłka Nożna" został uznany za najlepszego polskiego trenera XX wieku. Otrzymał też wysokie odznaczenia sportowe i państwowe, w tym wyróżnienia UEFA.
Do historii przeszły również jego powiedzenia. "Piłka jest okrągła, a bramki są dwie", "Dopóki piłka w grze, wszystko jest możliwe" czy „Tak się gra, jak przeciwnik pozwala” stały się częścią języka polskiego futbolu. Ich siła polegała na prostocie – Górski potrafił mówić o sporcie bez patosu, ale z mądrością człowieka, który rozumiał piłkę i ludzi.
Kazimierz Górski zmarł 23 maja 2006 roku w Warszawie po ciężkiej chorobie nowotworowej. Został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. W uroczystościach pogrzebowych uczestniczyli bliscy, przyjaciele, dawni piłkarze, kibice oraz przedstawiciele najwyższych władz państwowych.
00:23 20 lat temu zmarł Kazimierz Górski, legendarny trener piłkarski_6.mp3 Ksiądz Adam Zelga, długoletni przyjaciel rodziny trenera, mówi podczas uroczystości pogrzebowych o życiu i śmierci Kazimierza Górskiego jako przejściu do wieczności. IAR/E.Leo/K.Koziełł/dok./w Wiśniewski
Pamięć o trenerze jest wciąż obecna w przestrzeni publicznej. Jego imię noszą szkoły, stadiony, hale sportowe i ulice. W 2015 roku przy Stadionie Narodowym w Warszawie odsłonięto pomnik Kazimierza Górskiego, a w 2021 roku oficjalnie ogłoszono go patronem PGE Narodowego. To symboliczne miejsce dla polskiej piłki – stadion reprezentacji nazwany imieniem człowieka, który na zawsze zmienił jej historię.
Kazimierz Górski pozostaje jednym z najważniejszych symboli polskiego sportu: trenerem, który nie tylko wygrywał, ale potrafił zbudować drużynę, dać jej wiarę i sprawić, że cała Polska przez chwilę czuła, że wszystko jest możliwe.
IAR/PolskieRadio.pl/PolskieRadio24.pl/Łączy nas piłka/Fundacja Kazimierza Górskiego/PKOl/PGE Narodowy, bs