Spór o Dom Kombatanta w Paryżu. Polskie organizacje walczą o jego przyszłość

Dom Kombatanta im. gen. Władysława Andersa w Paryżu od dziesięcioleci był miejscem spotkań polskich kombatantów, działalności organizacji polonijnych i edukacji. Obecnie trwa spór dotyczący jego statusu prawnego i przyszłości. Przedstawicielki Stowarzyszenia Obrony Domu Kombatanta przekonują, że budynek powinien zachować swoje pierwotne przeznaczenie.

Jedna z uroczystości w Domu Kombatanta w Paryżu

fot. ipolonia.tv

Dom Kombatanta powstał w okresie powojennym jako miejsce spotkań polskich żołnierzy, którzy po zakończeniu II wojny światowej pozostali na emigracji. Jak mówi Krystyna Latawiec, wiceprzewodnicząca Stowarzyszenia Obrony Domu Kombatanta w Paryżu im. gen. Władysława Andersa, Stowarzyszenie Polskich Kombatantów zostało założone w Paryżu w 1947 roku.

Według Latawiec środki na zakup nieruchomości pochodziły m.in. od polskiego rządu na emigracji oraz ze składek żołnierzy armii gen. Władysława Andersa. W podobny sposób zakupiono kilkadziesiąt domów kombatanta, w tym dwa we Francji – w Paryżu i Lille.

Jednym z głównych punktów konfliktu jest kwestia własności i statusu prawnego nieruchomości. Według przedstawicielki Stowarzyszenia Obrony Domu Kombatanta, w momencie zakupu obowiązujące we Francji przepisy nie pozwalały zagranicznym podmiotom na bezpośrednie nabywanie nieruchomości.

Dlatego, jak twierdzi, zastosowano konstrukcję, w ramach której budynek został nabyty w imieniu i na rzecz Stowarzyszenia Polskich Kombatantów.

„Dom kupiony był w imieniu i na jego rzecz, ponieważ nie mógł być kupiony przez nich.” — Krystyna Latawiec, wiceprzewodnicząca Stowarzyszenia Obrony Domu Kombatanta w Paryżu.

W 1972 roku struktura, za pośrednictwem której nieruchomość została nabyta, została przekształcona w AFAF – Ognisko Przyjaźni Polsko-Francuskiej. Zdaniem Latawiec organizacja ta nie była związana z działalnością polskich kombatantów i przez lata nie zajmowała się funkcjonowaniem domu.

Sytuacja zaczęła się zmieniać w 2020 roku. Wówczas pojawiły się żądania opuszczenia budynku przez organizacje, które od lat prowadziły w nim działalność. Według Stowarzyszenia Obrony Domu Kombatanta działania te miały przygotować nieruchomość do sprzedaży.

Latawiec podkreśla, że jej organizacja chce przede wszystkim uporządkowania sytuacji prawnej oraz zachowania pierwotnej funkcji budynku.

Dom Kombatanta przez dziesięciolecia służył nie tylko kombatantom. Był również miejscem działalności polonijnej i edukacyjnej. Funkcjonowała w nim szkoła, w której dzieci, młodzież i dorośli uczyli się języka polskiego, kultury, historii i tradycji.

fot. Google Maps

Obecnie placówka nie działa już w budynku. Danuta Bukrzyńska-Lemoyne, dyrektorka École Nouvelle Polska im. Króla Stanisława Leszczyńskiego, mówi, że szkoła oraz inne organizacje zostały eksmitowane 11 sierpnia – zaledwie dwa tygodnie przed rozpoczęciem roku szkolnego.

„Na dwa tygodnie przed rozpoczęciem roku, w dniu 11 sierpnia, stowarzyszenie (...) doprowadziło do wyrzucenia na bruk szkoły polskiej i wszystkie inne organizacje od wielu dziesiątków lat działające w tym budynku.” — Danuta Bukrzyńska-Lemoyne, dyrektor École Nouvelle Polska im. Króla Stanisława Leszczyńskiego.

Dyrektor podkreśla, że termin eksmisji dodatkowo utrudnia znalezienie nowej siedziby. Sierpień jest we Francji okresem urlopowym, dlatego – jak zaznacza – załatwienie spraw administracyjnych i znalezienie odpowiedniego lokalu w tak krótkim czasie jest bardzo trudne.

W sprawie eksmisji zaplanowano rozprawę 16 września. Ma ona dotyczyć wstrzymania wykonania eksmisji.

fot. Katarzyna Stańko

Przedstawicielki Stowarzyszenia Obrony Domu Kombatanta podkreślają, że ich celem jest zachowanie budynku jako miejsca służącego polskiej społeczności. Wskazują na potrzebę prowadzenia w nim działalności edukacyjnej, kulturalnej i historycznej oraz podtrzymywania polskiej tradycji wśród kolejnych pokoleń.

„My się domagamy o utrzymanie pierwotnego przeznaczenia domu, do którego był zakupiony, przeznaczony.” — Krystyna Latawiec, wiceprzewodnicząca Stowarzyszenia Obrony Domu Kombatanta w Paryżu

Danuta Bukrzyńska-Lemoyne zwraca uwagę na szerszy problem związany z funkcjonowaniem edukacji polonijnej. Jej zdaniem likwidowanie kolejnych miejsc, w których prowadzona jest działalność dla Polonii, może dodatkowo osłabiać przekazywanie języka i kultury kolejnym pokoleniom.

„Wołamy o pomoc, wołamy o wsparcie i prosimy o zrozumienie.” — Danuta Bukrzyńska-Lemoyne, dyrektor École Nouvelle Polska im. Króla Stanisława Leszczyńskiego.

Spór o Dom Kombatanta pozostaje nierozstrzygnięty. Przedstawicielki Stowarzyszenia Obrony Domu Kombatanta zapowiadają dalsze działania prawne i walkę o zachowanie funkcji budynku jako miejsca służącego Polonii.

pż