Galeria Rusz. Toruńska sztuka od 27 lat wychodzi na ulicę

Ostatnia aktualizacja: 09.06.2026 22:00
Galeria Rusz pozostaje najdłużej funkcjonującą galerią billboardową w Polsce. Tworzący ją Joanna Górska i Rafał Góralski co miesiąc przygotowują dla miasta nowy billboard. Ich prace, oparte najczęściej na krótkich hasłach i wyrazistym języku wizualnym, od lat wpisują się w codzienny rytm Torunia.
Joanna Gorska i Antena Boy z torunskiej Galerii Rusz w 20026 roku.
Joanna Górska i "Antena Boy" z toruńskiej Galerii Rusz w 20026 roku.Foto: PAP/ Andrzej Rybczyński

Jednym z najważniejszych punktów Galerii Rusz jest billboard stojący w pobliżu toruńskiej starówki i Centrum Sztuki Współczesnej. Jak podkreślają artyści, sam obiekt ma dla nich znaczenie nie tylko praktyczne, ale również symboliczne.

– To jest część historii. Bez względu na to, że to jest jakieś urządzenie, jesteśmy z nim związani poprzez historię. To artefakt, który wykorzystujemy do pokazywania sztuki, czyli billboard inny niż wszystkie inne billboardy – mówiła w Dwójce Joanna Górska. Jak wyjaśniła, miejsce przy przejściu dla pieszych okazało się szczególnie ważne także dla odbiorców. Przechodnie zatrzymują się przed światłami, gdzie mogą swobodnie przeczytać komunikat.

>>> Posłuchaj audycji "O wszystkim z kulturą"

Prawy i lewy brzeg

Najnowsze hasło przygotowane przez galerię brzmi: "Mniej wiadomości, sensacji, informacji, nowości, więcej życia". W ramach przedłużonego jubileuszu Galeria Rusz przeniosła część swoich działań także na lewobrzeże Torunia. Artyści chcieli symbolicznie połączyć dwie części miasta, z których jedna – ta położona po lewej stronie Wisły – bywa mniej obecna w kulturalnej wyobraźni mieszkańców.

– Chcieliśmy przerzucić taki symboliczny pomost między tymi stronami, żeby je zintegrować, więc spora część tych realizacji jest właśnie na lewobrzeżu, między innymi na dworcu Toruń Główny – tłumaczył Rafał Góralski. Jak dodał, na wystawie znalazły się zarówno prace premierowe, jak i retrospektywne. Artyści wybrali przede wszystkim plakaty z ostatnich lat, w tym te mniej znane toruńskiej publiczności, wcześniej pokazywane w innych miastach.

Współpraca z młodymi projektantami

Od kilku lat Galeria Rusz współpracuje także z Wydziałem Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. W działania jednostki włączyli się studenci i wykładowcy Katedry Projektowania Graficznego, kierowanej przez Krzysztofa Skrzypczyka. Ta współpraca wymaga od studentów innego sposobu myślenia o plakacie. W tym przypadku centralne miejsce zajmuje nie obraz, lecz tekst.

– Projektując plakat często szukamy metafory obrazem, natomiast tutaj Joanna i Rafał uczą naszych studentów podczas systematycznych spotkań myśleć też hasłem – mówił Krzysztof Skrzypczyk. Studenci pracowali m.in. wokół tematu "strach czy odwaga", który pojawi się również podczas festiwalu Art Moves. 

***

Tytuł audycji: Rozmowy po zmroku

Prowadzenie: Aleksandra Łapkiewicz

Goście: Joanna Górska i Rafał Góralski (Galeria Rusz) oraz Krzysztof Skrzypczyk (kierownik Katedry Projektowania Graficznego Wydziału Sztuk Pięknych UMK)

Data emisji: 8.06.2026

Godz. emisji: 22.30

Czytaj także

Muszla Barbary Falender. Wystawa rzeźb "Z wody"

Ostatnia aktualizacja: 01.06.2026 07:00
Pierwszą, kamienną rzeźbą Barbary Falender jest wielka marmurowa Muszla. Powstała w Orońsku w latach 1973 i 74. Niesygnowana i nieopisana, przez ponad 50 lat, stała na jednym z płockich placów. Teraz można ją zobaczyć na podwórzu, przed dawną pracownią Aliny Szapocznikow, na warszawskim Starym Mieście.
rozwiń zwiń