Gdy przegląda się publikacje dotyczące historii polskiego projektowania graficznego z lat 1945–1989, można dojść do wniosku, że tą dziedziną artystyczną zajmowali się wyłącznie mężczyźni – pisze Alicja Kobza. Jej praca poświęcona jest kobietom, które tworzyły grafikę użytkową w okresie PRL-u. Są wśród nich autorki ilustracji i okładek książkowych - Zofia Darowska, Ewa Frysztak, Elżbieta Murawska, twórczynie plakatów – Liliana Baczewska-Lampert, Barbara Baranowska, Anna Bodnar, Maria "Mucha" Ihnatowicz, a także kobiety realizujące identyfikacje wizualne przedsiębiorstw, jak Julitta Gadomska. Więkoszość z nich pracowała w różnych formach artystycznych, często zajmowały się również malarstwem.
Więcej niż album i biografia
"Graficzki" Alicji Kobzy to nie tylko album z pracami i biografiami artystek, ale też opowieść o dawnym świecie wydawniczym, artystycznym, zdominowanym przez mężczyzn. Wiele bohaterek tej historii nie zauważało, że ich pozycja jest trudniejsza niż kolegów. Realizowały swoje projekty we współpracy z mężami, partnerami, a w latach edukacji graficzek w PRL-u ich mistrzami i nauczycielami byli wielcy twórcy polskiej szkoły plakatu, tacy jak Henryk Tomaszewski.
Poza pracą artystyczną zajmowały się wychowywaniem dzieci, domem, często to one w największym stopniu utrzymywały finansowo rodziny. W tej niełatwej sytuacji budowały kariery, zdobywały nagrody, każda z nich przez lata kształtowała indywidualny, rozpoznawalny styl.
Na czym polegała długa praca badawcza Alicji Kobzy nad "Graficzkami"? Które z informacji na temat bohaterek książek były najtrudniejsze do zdobycia? Czego sama, jako zawodowa graficzka, nauczyła się od artystek aktywnych zawodowo w PRL-u? O tym porozmawiamy w audycji.
***
Tytuł audycji: O wszystkim z kulturą
Prowadzenie: Marta Strzelecka
Data emisji: 1.04.2026
Godz. emisji: 19.10
pg
