Wysłuchaj rozmowy w audycji "Wybieram Dwójkę"<<<
Polskie Radio zostało wpisane do Krajowego rejestru dobrych praktyk w ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Wyróżnienie przyznano za prowadzoną nieprzerwanie od 1970 roku dokumentację muzyki tradycyjnej podczas Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym. O znaczeniu tego archiwum, historii radiowych nagrań i roli, jaką odgrywają one w zachowaniu polskiej kultury ludowej opowiadali w Dwójce Piotr Kędziorek, szef Programu 2 Polskiego Radia i Radiowego Centrum Kultury Ludowej, oraz Karol Czajkowski, zastępca dyrektora Narodowego Instytutu Dziedzictwa.
Czytaj także:
Jak Polskie Radio chroni muzyczne dziedzictwo
Krajowy rejestr dobrych praktyk w ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego to efekt ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską Konwencji UNESCO z 2003 roku dotyczącej ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Polska ratyfikowała ją w 2011 roku.
- Dziedzictwo niematerialne w rozumieniu tej konwencji obejmuje tradycje i przekazy ustne, sztuki widowiskowe, zwyczaje, obrzędy, wiedzę, ale także sposoby ochrony tego dziedzictwa. Ochrona oznacza tu wszelkie działania mające zapewnić jego trwanie - zaznaczył Karol Czajkowski w rozmowie z Moniką Zając.
- Działalność Polskiego Radia, szczególnie w zakresie rejestracji muzyki tradycyjnej podczas Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym, jest pod tym względem wzorcowa - dodał.
Za kulisami radiowych nagrań w Kazimierzu Dolnym
Festiwal w Kazimierzu jest jednym z najważniejszych wydarzeń dla środowiska muzyki tradycyjnej.
- Powiedzmy wprost – to jest szaleństwo. Spotykają się tam zespoły z całej Polski. Dla dziennikarzy to z jednej strony moment fascynujący, a z drugiej bardzo wymagający. Musimy jednocześnie relacjonować niezwykle barwne i żywiołowe wydarzenie oraz prowadzić działalność dokumentacyjną, która wymaga skupienia i pracy niemal studyjnej - mówił Piotr Kędziorek.
- Nie nagrywamy tego, co dzieje się na scenie festiwalowej. Budujemy własne profesjonalne studio w wynajętych pomieszczeniach. Od wielu lat są to najczęściej gościnne wnętrza kazimierskiej synagogi. To właśnie tam powstają nagrania trafiające później do radiowego archiwum - zaznaczył.
Nie tylko archiwum. Bezcenne źródło wiedzy o tradycji
Z punktu widzenia ochrony dziedzictwa niematerialnego kluczowe jest systematyczne i ustandaryzowane gromadzenie materiałów. - Działania Polskiego Radia są tutaj modelowym przykładem. Nagrania realizowane są w tych samych warunkach technicznych, przy podobnym omikrofonowaniu i przy użyciu tych samych narzędzi. Dzięki temu można je porównywać - powiedział w Dwójce Karol Czajkowski.
- To sprawia, że mamy do czynienia nie tylko z zapisem estetycznym, ale również etnomuzykologicznym. Możemy śledzić rozwój konkretnych artystów i całych środowisk muzycznych. Z punktu widzenia ochrony muzyki tradycyjnej ma to ogromne znaczenie - zaznaczył zastępca dyrektora Narodowego Instytutu Dziedzictwa.
***
Tytuł audycji: Wybieram Dwójkę
Prowadzenie: Monika Zając
Goście: Piotr Kędziorek (szef Radiowego Centrum Kultury Ludowej, Redaktor Naczelny Programu 2 Polskiego Radia), Karol Czajkowski (zastępca dyrektora Narodowego Instytutu Dziedzictwa)
Data emisji: 11.06.2026
Godz. emisji: 16.30