David Afkham: najważniejsze jest to, co kryje się za nutami

- Uważam, że muzyka orkiestrowa wyrasta z muzyki kameralnej. Najważniejsze jest to, by muzycy naprawdę się słuchali, oddychali razem i wzajemnie na siebie reagowali. Nie chodzi przecież o to, żebym to ja wszystkim kierował. Kluczowa jest więź między liderami poszczególnych sekcji, koncertmistrzem i całym zespołem. Piękne brzmienie rodzi się właśnie z tego porozumienia - mówił w Dwójce dyrygent David Afkham.

Niemiecki dyrygent David Afkham

Foto: materiały promocyjne/Rafa Martin

Wysłuchaj rozmowy w audycji "Letni Festiwal Muzyczny"<<<

Po dwunastu latach pracy z Narodową Orkiestrą Hiszpanii David Afkham żegna się z zespołem, z którym zadebiutował na festiwalu BBC Proms. W rozmowie w Dwójce dyrygent opowiadał o swojej filozofii pracy z orkiestrą, hiszpańskim idiomie muzycznym oraz o tym, dlaczego najważniejsze w interpretacji jest dotarcie do tego, co kryje się za zapisem nutowym.

Narodowa Orkiestra Hiszpanii zadebiutowała na BBC Proms

Narodowa Orkiestra Hiszpanii po raz pierwszy wystąpiła na festiwalu BBC Proms. David Afkham podkreślił, że występ na tym wydarzeniu był dla orkiestry źródłem radości. Oznaczał też zaszczyt.

- Wiąże się z tym również wielka odpowiedzialność. W tym momencie stajemy się ambasadorami Hiszpanii. Naszym zadaniem jest jak najlepiej pokazać brytyjskiej publiczności i słuchaczom BBC, skąd pochodzimy i czym chcemy się z nimi podzielić. Mam na myśli nie tylko samą muzykę, ale także pewną filozofię życia, radość i energię, które są tak charakterystyczne dla hiszpańskiej kultury - zaznaczył artysta.

Muzyka hiszpańska: między ekspresją a manieryzmem

Dyrygent podkreślił, że jeśli przy graniu muzyki hiszpańskiej wykonawcy ograniczą się wyłącznie do tego, co zostało zapisane w nutach, efekt może być poprawny, a nawet piękny. Dla niego jednak najważniejsze jest zachęcenie orkiestry, by wyszła poza sam zapis. Dopiero wtedy naprawdę jest nad czym pracować.

- Trzeba zachęcić orkiestrę, by poszła naprawdę daleko, by nie grała zachowawczo. Nie można budować ekspresji wyłącznie dla efektu. Bardzo łatwo przekroczyć granicę, za którą interpretacja staje się manieryczna. Najważniejsze jest znalezienie właściwej równowagi. Jeśli wykonanie zamienia się w popis, gubi się prawdziwy sens tej muzyki - wyznał David Afkham.

- Ta orkiestra jest niezwykle emocjonalna, zwłaszcza kiedy wykonujemy repertuar hiszpański. Czasami muszę powiedzieć muzykom: "Nie, nie, nie... trochę mniej". To powinien być raczej subtelny zapach, delikatny aromat, a nie pokaz siły. Muzyka musi zachować elegancję i odpowiedni kształt. Trzeba nieustannie szukać równowagi. Jeśli ma się świadomość tych pułapek, można ich uniknąć i osiągnąć naprawdę satysfakcjonujący efekt - dodał.

Pożegnanie z Hiszpanią, nowe wyzwania w Polsce

Dyrygent kończy obecnie dwunastoletnią współpracę z Narodową Orkiestrą Hiszpanii W przyszłym sezonie czekają go koncerty z Sinfonią Varsovią i NOSPR.

- Fakt, że kończę właśnie pracę jako dyrektor artystyczny orkiestry, oznacza dla mnie przede wszystkim większą swobodę. Można powiedzieć, że wracam na rynek i znów będę odkrywał nowe orkiestry. Bardzo cieszę się na spotkania z Sinfonią Varsovią i NOSPR. Muszę przyznać, że nie bywałem dotąd zbyt często w Polsce. Choć czuję się Europejczykiem i naprawdę kocham Europę, przez ostatnie lata moje życie było bardzo mocno związane z Hiszpanią. Tak po prostu się ułożyło. Tym bardziej cieszę się, że będę mógł lepiej poznać Polskę. Bardzo na to czekam - powiedział w Dwójce David Afkham.

***

Przygotowanie: Monika Kopcik

Gość: David Afkham (dyrygent)

Data emisji: 19.07.2026

Godzina emisji: 21.00