Projekcja zostanie zorganizowana w ramach 15. edycji Festiwalu Filmu Filozoficznego, przygotowywanego przez Stowarzyszenie EKSIT oraz Staromiejskie Centrum Kultury Młodzieży. Tegoroczna odsłona festiwalu odbędzie się pod hasłem „Współczesna duchowość”. Prezentowany w Muzeum film „Listopad” doskonale wpisuje się w przestrzeń muzealnych dyskusji i debat poświęconych interpretacjom kultury ludowej oraz współczesnych zjawisk kulturowych. Symboliczna, piętnasta edycja festiwalu zbiega się ponadto z jubileuszem 115-lecia Muzeum.
Gościem specjalnym wydarzenia będzie Wit Szostak (właśc. Dobrosław Kot) - myśliciel, pisarz i eseista, doktor habilitowany filozofii. Rozmowę po filmie poprowadzi krakowski filmoznawca i krytyk filmowy Michał Lesiak, współzałożyciel i redaktor czasopisma o tematyce audiowizualnej „EKRANy”.
O festiwalu:
Festiwal Filmu Filozoficznego, organizowany od 2006 roku jest pierwszą tego typu imprezą filozoficzno-filmową na świecie, a jego podstawowym celem jest promocja interdyscyplinarnego podejścia do sztuki filmowej. Wydarzenie przybliża nietypowe zjawiska w dziedzinie kultury, oryginalnych i kontrowersyjnych twórców prezentujących odważne i autorskie myślenie o świecie. To idealna przestrzeń do dyskusji, refleksji nad uniwersalnymi wartościami oraz współczesną wizją człowieka.
W roku 2026 festiwal powraca w kolejnej odsłonie, tym razem pod hasłem „Współczesnej duchowości”. Dla współczesnego świata duchowość pozostaje wyzwaniem. Z jednej strony obserwujemy zanik wielu znanych form duchowości, rozumianych w aspekcie religijnym, z drugiej zaś świat emanuje różnorodnością poszukiwań duchowych. W wielu językach słowo „dusza” łączy się z oddechem: łac. anima – oddech, gr. psyche – tchnienie, hebr. ruach – wiatr, duch, starosłowiańskie „duch” – powiew, dech. Dusza była więc pierwotnie rozumiana jako to, co oddycha w człowieku — coś niewidzialnego, lecz żywego. Właśnie w wybranym przez nas filmie dusza nie jest czystą ideą: staje się czymś niemal materialnym — lekkim jak para, wydobywającym się z ust i krążącym między światami.
W tej wielości uduchowionych narracji, pseudoduchowości, potrzeb transcendencji oraz autentycznych prób odpowiedzi na odwieczne pytania o duchowy wymiar człowieka, sztuka z niezwykłą subtelnością stawia pytania o duszę i duchowość współczesnego człowieka.
O filmie:
„November” (2017) w reżyserii Rainera Sarneta, znany w Polsce jako „Listopad”, to mroczna, poetycka opowieść inspirowana estońskim folklorem, w której ludowa religijność kontrastuje z pogańskimi wierzeniami. Film jest estońsko-holendersko-polską adaptacją powieści Listopadowe porzeczki estońskiego pisarza Andrusa Kivirähka, znanego z łączenia groteski, humoru i mitologii ludowej z realiami codziennego życia. Akcja rozgrywa się w XIX-wiecznej estońskiej wsi, gdzie ludzie funkcjonują w świecie przepełnionym magią, demonami i duchami. W tej rzeczywistości zawierają pakty z diabłem, tworzą krattów — w estońskim folklorze są to magiczne istoty zbudowane z przedmiotów codziennego użytku, ożywiane przez diabła w zamian za duszę właściciela — oraz próbują przechytrzyć zarówno los, jak i nadprzyrodzone siły. „Listopad” jest groteskową, filozoficzną opowieścią o ludzkiej naturze. Stylistycznie bywa porównywany do kina artystycznego w duchu Andrieja Tarkowskiego.
W filmie „Listopad” nie ma wyraźnego podziału na sacrum i profanum. W międzyczasie rozgrywają się walki o dusze mieszkańców - między szatanem i ludźmi oraz między połączonymi snem kochankami. Duchowość nie prowadzi do zbawienia, lecz jest jednym z narzędzi przetrwania. Ludzie modlą się tak samo pragmatycznie, jak handlują z diabłem. To świat, w którym metafizyka została sprowadzona do ekonomii. Wiara, przesądy, sny, rzeczy widzialne i niewidzialne splatają się w niezwykle magiczną atmosferę filmu, przywodzącą na myśl mistykę obrzędów Dziadów. Bohaterowie przemieszczają się na granicy świata żywych i zaświatów (szczególnie listopadowe święto zmarłych), a dusza zdaje się być niemal namacalnym bytem, świadomie obecnym w społeczności.
Muzeum Etnograficzne w Krakowie jest Partnerem Festiwalu.
Informacje praktyczne:
Projekcja filmu „Listopad” (2017) w reż. Rainera Sarneta
26 marca 2026 roku (czwartek), godz. 18.00
Muzeum Etnograficzne w Krakowie
Ratusz, Plac Wolnica 1
Wstęp wolny.
Czytaj więcej: https://etnomuzeum.eu/wydarzenia/projekcja-filmu-listopad-w-rez-rainera-sarneta-w-ramach-15-edycji-festiwalu-filmu-filozoficznego-pt-wspolczesna-duchowosc
***
Mat. pras.
