Набор для знішчэння вампіраў першай паловы 20 стагоддзя выстаўлены ў Музеі судовай медыцыны Уроцлаўскага медыцынскага ўніверсітэту.
«Пік цікавасці да вампірскай тэматыкі прыпаў на 1900-1920 гады і на 1950-я гады, хоць у цяперашні час матыў вампіра перажывае адраджэнне ў кіно. У той час вельмі папулярнымі былі партатыўныя наборы для знішчэння вампіраў, якія прадаваліся ў чамаданах, скрынках або, як нашы, у футлярах для скрыпкі», – расказвае Енджэй Сюта з кафедры судовай медыцыны Уроцлаўскага медыцынскага ўніверсітэту і куратар Музея судовай медыцыны.
Ён растлумачыў, што ідэя заключалася ў тым, каб набор можа было зручна насіць і выкарыстаць на месцы знойдзенага трупа. Большая частка гэтага абсталявання была выраблена ў Германіі. Набор, набыты для Музея судовай медыцыны, унікальны, бо з'яўляецца польскай прадукцыяй.
«Нягледзячы на тое, што пераважная большасць такіх набораў ніколі не выкарыстоўвалася на практыцы, сёння для нас найбольш важна тое, каб змесціва скрыні адлюстроўвала дух часу, увасабляючы найбольш папулярныя народныя веравання пра істот, якія нібыта сілкуюцца чалавечай крывёю пасля смерці», – сказаў навуковец.
Набор супраць вампіраў уключае, сярод іншага, набор крыжоў, малітоўнік, падсвечнік, пасярэбраныя нажы, люстэрка, драўляныя калкі з металічнымі наканечнікамі, якія выкарыстоўваліся для праколвання сэрца або чэрапа, і цвікі, якія, верагодна, выкарыстоўваліся для мацавання вечка труны. Ёсць таксама бутэлькі – адна, верагодна, для святой вады, другая з рэшткамі неўстаноўленай вадкасці, якую навукоўцы з кафедры судовай медыцыны маюць намер даследаваць. Медальён, знойдзены ў скрыні, таксама патрабуе навуковага аналізу. У камплект таксама ўваходзяць рогі аленя, які калісьці лічыўся высакароднай жывёлай на добрым баку моцы.
«Срэбра часта выкарыстоўвалася для барацьбы з вампірамі, бо лічылася, што злыя сілы яго баяцца. Гэта мае пэўнае медыцынскае абгрунтаванне з-за яго антыбактэрыйных уласцівасцей. Вампіраў вінавацілі ў распаўсюджванні чумы, і калі хвароба праходзіла праз дом падчас эпідэміі, шукалі прычыны. Верагодна, было выяўлена, што срэбныя прадметы і часнык, якія дзейнічаюць як антыбіётык, абараняюць ад злых сіл», – сказаў доктар Сюта.
Сэрцы меркаваных вампіраў праколвалі каламі (зробленымі з асіны або іншай, больш цвёрдай драўніны) або жалезнымі стрыжнямі. Часам ім таксама праколвалі чэрапы (паміж вачыма), а ў рот клалі камяні або цэглу. Часам галаву адсякалі і клалі паміж ног. Існаваў цэлы шэраг такіх рытуалаў і практык.
Доказам вампірызму памерлага маглі быць любыя незвычайныя падзеі, якія адбыліся неўзабаве пасля смерці: эпідэмія, пошасць жывёлы і г.д. У такія часы магілу адкрывалі, і працу пачынаў прафесіянал.
«Часам пасля адкрыцця магілы атрымлівалі дадатковыя, «неабвержныя» доказы вампірызму памерлага: адсутнасць раскладання. Гэта магчыма пры пэўных умовах, зусім не звязаных з дзеяннем звышнатуральных сіл. Усе яны маюць навуковае тлумачэнне», – растлумачыў доктар Сюта.
Наш набор, які ўзбагаціў калекцыю Музея судовай медыцыны, паслужыць адпраўной кропкай для апавяданняў пра старажытныя народныя вераванні, пахаванні вампіраў, а таксама пра іншыя пытанні, звязаныя з музеем. Таксама гэта будзе абʼект даследаванняў, паколькі ён хавае ў сабе не адну таямніцу.
ав