На працягу дзесяцігоддзяў адносіны паміж Каралеўствам Нідэрландаў і Злучанымі Штатамі Амерыкі былі аднымі з самых цесных у Паўночнаатлантычным альянсе. Нідэрланды былі адным з заснавальнікаў НАТА, а Злучаныя Штаты з самага пачатку былі гарантам бяспекі Заходняй Еўропы. Як падкрэслівае ўрад Каралеўства Нідэрландаў у афіцыйных стратэгічных дакументах, НАТА з'яўляецца «краевугольным каменем» палітыкі бяспекі Нідэрландаў, а Злучаныя Штаты – яго ключавым ваенным партнёрам. Падобным чынам, Дзяржаўны дэпартамент ЗША апісвае Нідэрланды як «надзейнага і актыўнага саюзніка». Аднак падзеі на мяжы 2025 і 2026 гадоў паказваюць, што гэты саюз уваходзіць у новую фазу – больш асертыўную з боку Гаагі, канстатуе старонка infosecurity24.pl.
Карыбскі басейн як гарачая кропка
Дзеянні ЗША ў рэгіёне Карыбскага мора сталі гарачай кропкай. Паводле звестак Нідэрландскай радыёвяшчальнай карпарацыі (Nederlandse Omroep Stichting), урад Гаазе вырашыў абмежаваць сумесныя аперацыі па барацьбе з наркотыкамі з ЗША ў міжнародных водах і засяродзіцца выключна на абароне ўласных тэрытарыяльных вод вакол Арубы, Банайрэ і Кюрасаа. Верагодна, рашэнне было прынята пасля таго, як Злучаныя Штаты пачалі выкарыстоўваць агрэсіўную тактыку супраць суднаў, падазраваных у кантрабандзе наркотыкаў, што выклікала юрыдычныя і гуманітарныя праблемы. Гэтую пазіцыю пацвярджаюць мясцовыя карыбскія СМІ ў Каралеўстве Нідэрландаў.
Напрыклад, найбуйнейшая газета Кюрасаа Antilliaans Dagblad адзначае, што рашэнне Гаагі мае на мэце абараніць карыбскія раёны Каралеўства ад уцягвання ў ваенную эскалацыю і патэнцыйных наступстваў дзеянняў ЗША.
Каментарыі экспертаў, прыведзеныя Нідэрландскай радыёвяшчальнай карпарацыяй, сведчаць пра тое, што ў Гаазе расце перакананне, што ўдзел у такіх аперацыях можа падвергнуць Нідэрланды сумеснай юрыдычнай і палітычнай адказнасці.
Абмежаванне супрацоўніцтва ў галіне разведкі
Яшчэ больш сурʼёзным прыкметай змены курсу зʼяўляецца абмежаванне супрацоўніцтва ў галіне разведкі з ЗША. Як паведамляе адна з найбуйнейшых галандскіх штодзёнак de Volkskrant, дырэктары двух ключавых разведвальных службаў – Эрык Акербум (AIVD) і Пітэр Рысінк (MIVD) – прызналі, што Нідэрланды больш не перадаюць аўтаматычна ўсёй інфармацыі амерыканскім партнёрам. Цяпер рашэнні прымаюцца «per geval» – у кожным канкрэтным выпадку. Яны назвалі тры прычыны: заклапочанасць палітызацыяй амерыканскіх устаноў, рызыка парушэнняў правоў чалавека і нявызначанасць адносна таго, як будуць выкарыстоўвацца дадзеныя.
Як піша de Volkskrant, супрацоўніцтва з ЗША застаецца важным, але яно не можа адбывацца за кошт галандскіх прававых стандартаў і іх міжнароднай рэпутацыі. Гэты кірунак супрацы пацвярджаюць і іншыя крыніцы інфармацыі.
Спецыялізаваны вэб-сайт intelNews.org называе гэтую змену «найбольш значнай зменай у адносінах паміж разведкай Нідэрландаў і ЗША за апошнія дзесяцігоддзі», падкрэсліваючы, што, хоць адносіны з Цэнтральным разведвальным упраўленнем ЗША і Агенцтвам нацыянальнай бяспекі застаюцца «выдатнымі», Нідэрланды цяпер больш асцярожныя і асертыўныя, чым раней.
Рэакцыя ЗША і роля НАТА
Аналітыкі падкрэсліваюць, што рэакцыя адміністрацыі ЗША на гэтыя рашэнні, як паведамляе часопіс TIME, стрыманая ў публічнай сферы. Паводле часопіса, адміністрацыя ЗША паслядоўна абараняе свае дзеянні ў Карыбскім рэгіёне як неабходныя для барацьбы з транснацыянальнай злачыннасцю і абароны нацыянальнай бяспекі.
Эксперты, якіх цытуе WBUR News, адзначаюць, што абмежаванне супрацоўніцтва саюзнікаў у галіне разведкі можа аслабіць аператыўныя магчымасці ЗША, што, у сваю чаргу, можа падштурхнуць Вашынгтон да спробы аднавіць давер.
Адначасова ўрад Каралеўства Нідэрландаў, так і НАТА падкрэсліваюць, што асновы альянсу застаюцца непашкоджанымі. Нідэрланды працягваюць удзельнічаць у місіях НАТА, падтрымліваюць усходні фланг і інвестуюць у абаронны патэнцыял. Аднак, як піша de Volkskrant, цяперашнія рашэнні дэманструюць, што альянс не азначае адмовы ад сваёй аўтаноміі ў прыняцці рашэнняў.
Паводле экспертаў, Гаага пасылае сігнал аб тым, што яе партнёрства з ЗША зʼяўляецца стратэгічным, але не безумоўным.
аз