Modernistyczne Centrum Gdyni z certyfikatem UNESCO

Modernistyczne Centrum Gdyni zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO pod koniec lipca tego roku. Teraz miasto może już oficjalnie poszczycić się certyfikatem. Dokument przekazała władzom miasta ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska oraz wiceminister i generalna konserwator zabytków Bożena Żelazowska. To osiemnasty polski obiekt, który został uhonorowany w ten sposób.

Budynek Poczty Głównej, który wchodzi w skład Modernistycznego Centrum Gdyni. Kwartał modernistycznej zabudowy o powierzchni 87,9 ha został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Foto: PAP/Adam Warżawa

Objęty wpisem obszar miasta to kwartał o powierzchni niespełna 88 ha w gdyńskim śródmieściu. W opublikowanym na stronie UNESCO opisie zaznaczono, że centrum obejmuje dwie najważniejsze osie ulic oraz międzywojenne kwartały zabudowy, odzwierciedlające "zastosowanie idei modernistycznych na szeroką skalę". Zwrócono uwagę, że tworzą one "charakterystyczny, zwarty organizm miejski o wyrazistych, indywidualnych formach architektonicznych". 

Gdynia z cechami niespotykanymi w innych miastach

Modernistyczne Centrum Gdyni to jeden z najlepiej zachowanych na świecie przykładów nowoczesnego miasta portowego XX wieku. "Śródmieście wraz z willami na Kamiennej Górze ilustruje radykalne zerwanie z historyzmem w procesie przekształcania wsi Gdynia w nowe >>główne okno na świat<<  państwa polskiego w okresie międzywojennym" - podkreślono w uzasadnieniu.

Wnioskujący zaznaczyli, że Gdynię wyróżniają cechy niespotykane w innych miastach. Wśród nich wyróżniono m.in. zwartą, starannie zaplanowaną zabudowę śródmiejską, projektowanie miasta w harmonii z morzem i portem, kamienice i budynki o bogatych i spójnych formach architektonicznych oraz zachowanie historycznych funkcji, autentyczności i integralności całego obszaru.

20 lat starań o docenienie Gdyni

Wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO to efekt ponad dwudziestu lat starań i prac nad tym, aby chronić i promować najcenniejszą gdyńską architekturę. "Przez ostatnie dwie dekady miejscy urzędnicy między innymi zwiększyli ochronę konserwatorską, powołali Miejskiego Konserwatora Zabytków, prowadzili i wspierali liczne badania naukowe oraz współpracowali zarówno z mieszkańcami, jak i z innymi organami" - podano na stronie magistratu.

W 2007 roku układ urbanistyczny Śródmieścia znalazł się w rejestrze zabytków, w 2015 roku zyskał też status Pomnika Historii. W ten sposób narodziła się ambicja, by miasto znalazło się także na prestiżowej, międzynarodowej liście prowadzonej przez UNESCO. Cel osiągnięto w roku obchodów stulecia miasta.

***

Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO:

• Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO powstaje na mocy międzynarodowej Konwencji z 1972 roku o ochronie światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego. Trafiają na nią obiekty charakteryzujące się "wyjątkową powszechną wartością", które spełniają rygorystyczne kryteria autentyczności i integralności.
• Polska posiada obecnie 18 wpisanych na listę obiektów, z czego 16 ma charakter kulturowy, a dwa - przyrodniczy. Są wśród nich m.in. historyczne centrum Warszawy, średniowieczne miasto w Toruniu oraz zamek w Malborku.
• Światowy rejestr obejmuje blisko 1250 miejsc.

***

MiastoGdynia/PAP/zch