13 marca 2026 roku mija dokładnie 30 lat od śmierci Krzysztofa Kieślowskiego, jednego z najwybitniejszych polskich reżyserów. Był zarówno cenionym dokumentalistą (m.in. "Życiorys", "Z punktu widzenia nocnego portiera"), jak i reżyserem fabularnym, współtwórca tzw. kina moralnego niepokoju. Do jego najbardziej znanych filmów należą "Amator", "Przypadek", cykl "Dekalog", "Podwójne życie Weroniki" oraz cykl "Trzy kolory" ("Niebieski", "Biały", "Czerwony").
24 fotografie z ponad dziewięciu tysięcy
Piotr Jaxa, fotograf, fotosista i operator filmowy, absolwent Wydziału Operatorskiego PWSFTviT w Łodzi. W swoim dorobku ma zdjęcia do kilkudziesięciu filmów dokumentalnych i fabularnych zrealizowanych w Polsce i na świecie. Jest członkiem Szwajcarskiej Akademii Filmowej (SCS) i Polskiego Stowarzyszenia Autorów Zdjęć Filmowych (PSC). Jest autorem albumów fotograficznych: "L’esprit de Geneve" (1988), "Oh! Barcelone" (1992), "Poschiavo, un mondo di valle" (1998). Od ponad 30 lat tworzy album "Cinematographers" - swoisty hołd oddany największym operatorom filmowym na świecie. Pierwsza część już się ukazała, dwie kolejne są w przygotowaniu.
Piotr Jaxa poznał Krzysztofa Kieślowskiego jeszcze podczas studiów w "Filmówce". Od tego czasu ich drogi osobiste i zawodowe wielokrotnie się przecinały. Wystawa "Remembering Krzysztof Kieślowski" obejmuje wybór 24 fotografii powstałych na planie trylogii "Trzy kolory" (("Niebieski", "Biały", "Czerwony") w latach 1993-1994. Jaxa pracował przy tych filmach jako fotosista i operator drugiej ekipy. Przez dziewięć miesięcy codziennie dokumentował proces twórczy, co złożyło się na ponad dziewięć tysięcy analogowych zdjęć.
Moment, w którym film dopiero się rodzi
Prezentowane na wystawie fotografie ukazują Kieślowskiego w trakcie pracy: w skupieniu, w dialogu z aktorami i ekipą, w momentach ciszy i koncentracji. - Miałem unikalną okazję obserwowania z bliska Krzysztofa i jego współpracowników.
Jako osoba komunikująca się obrazem, chciałem opowiedzieć o nim fotografią - mówi Piotr Jaxa.
To nie tylko zapis kulis filmowych, lecz także obraz relacji, zaufania i szczególnej atmosfery towarzyszącej powstawaniu jednego z najważniejszych tryptyków w historii europejskiego kina. Zdjęcia pokazują moment, w którym film dopiero się rodzi: w precyzyjnie budowanym świetle, w uważnym spojrzeniu, w napięciu pomiędzy rzeczywistością a kreacją. "Masz być niewidoczny - widoczne jest to, co masz w głowie i co chcesz pokazać" - wspomina Jaxa słowa Kieślowskiego, które stały się jego artystycznym credo.
Krzysztof Kieślowski i Piotr Jaxa
Wernisaż wystawy Piotra Jaxy "Remembering Krzysztof Kieślowski" w warszawskiej Galerii Obok ZPAF odbędzie się w piątek, 13 marca, o godz. 19:00. Ekspozycja będzie czynna do 17 kwietnia 2026. Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie internetowej i w mediach społecznościowych.
Piotr Radecki
