Wysłuchaj rozmowy w audycji "Wybieram Dwójkę"<<<
Sześć muzeów z Podkarpacia łączy siły, by wspólnie opowiedzieć historię I Rzeczypospolitej. Dyrektorzy Muzeum - Zamku w Łańcucie, Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, Muzeum Historycznego w Sanoku, Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej w Przemyślu, Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich oraz Muzeum w Przeworsku podpisali list intencyjny w sprawie powołania "Doliny Sarmackiej". Projekt ma stworzyć spójny, wielowymiarowy obraz życia w XVI–XVIII wieku i połączyć rozproszone dziedzictwo regionu w jedną, historyczną opowieść. O przedsięwzięciu opowiadał na antenie Dwójki dyrektor Muzeum Historycznego w Sanoku, Jarosław Serafin.
Czytaj także:
Dolina Sarmacka rośnie w siłę. Kolejne muzea chcą dołączyć do projektu
Jarosław Serafin zdradził, że pojawiają się już sygnały ze strony innych muzeów podkarpackich, które zgłaszają chęć przystąpienia do projektu. Możliwe, że w ciągu dwóch albo trzech miesięcy grono to powiększy się przynajmniej o dwie instytucje.
- Jesteśmy zbudowani rezonansem, jaki wywołało ogłoszenie projektu. Pojawiło się wiele pytań i nowych idei. W tym roku przypada rocznica ślubów lwowskich i już z Muzeum w Lubaczowie napłynęły sygnały o woli realizacji wydarzeń pod szyldem Doliny Sarmackiej. Wydaje nam się, że w ciągu roku grono się rozrośnie, a przede wszystkim poszerzy się katalog pomysłów, które będziemy realizować. Używamy słowa "klaster", ale w kontekście Sarmacji słowo "unia" wydaje się bardziej właściwe - zaznaczył gość audycji "Wybieram Dwójkę".
Od mieszczańskich kamienic po królewskie zamki
Każde z muzeów ma inny profil.
- Chcemy się uzupełniać, wnosić to, co jest właściwością każdego z muzeów. Wszystkie prezentują elementy, które można wkomponować w ideę Sarmacji. Kamienica Orsettich reprezentuje element mieszczański kultury staropolskiej. Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej przywołuje znakomite rody dawnej Ziemi Przemyskiej, tak ważne dla krajobrazu kulturowego Rzeczypospolitej – Drohojowskich, Fredrów, Herburtów, Krasickich - mówił rozmówca Jakuba Kukli.
- Z kolei Zamek Królewski w Sanoku wnosi element historii politycznej i militarnej, wizyty koronowanych głów, epizody znane z literatury, jak choćby z "Prawem i lewem" Władysława Łozińskiego. To współpraca, która pozwala budować szeroką opowieść. Co istotne, ma ona także wymiar praktyczny. W tym roku planujemy w Muzeum Historycznym w Sanoku wystawę poświęconą malarstwu kresowemu, ze szczególnym uwzględnieniem portretu sarmackiego. To przedsięwzięcie czasochłonne i kosztowne. W ramach Doliny Sarmackiej taka wystawa może wędrować między muzeami, być współorganizowana, docierać do większej liczby odbiorców i łączyć nasze siły finansowe oraz merytoryczne - dodał.
Dolina Sarmacka wykracza poza Podkarpacie
Do organizatorów przedsięwzięcia docierają sygnały z innych regionów Polski.
- Otrzymaliśmy sygnały z województwa świętokrzyskiego, a także nieoficjalne deklaracje zainteresowania współpracą ponadregionalną. Będziemy dążyć do tego, by projekt wspierały większe instytucje muzealne, w tym muzea narodowe. Myślimy choćby o Muzeum Pałacu w Wilanowie czy innych instytucjach zajmujących się dziedzictwem staropolskim. Wspólnie łatwiej realizować takie cele - wyznał Jarosław Serafin.
Ruszają pierwsze projekty Doliny Sarmackiej
Trwają prace nad programem obejmującym wydarzenia kulturalne, artystyczne i naukowe, działalność wydawniczą, opracowania monograficzne, indeksowanie rodów szlacheckich i inwentaryzację dworów.
- Chcemy, aby idea zaczęła się materializować już w tym roku. Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej przygotowuje wystawę poświęconą Potopowi, a nasze muzeum zaprezentuje wystawę klasyków malarstwa polskiego związaną z ideą kresów. Pojawią się dzieła Józefa Brandta, Juliusza Kossaka, Henryka Pillatiego i innych wybitnych twórców - mówił dyrektor sanockiej placówki.
- Już teraz trwają wartościowe działania, a oferta będzie dojrzewać z każdym rokiem. W przyszłym roku chcielibyśmy mieć program zapowiedziany z początkiem roku i systematycznie realizowany - dodał.
***
Tytuł audycji: Wybieram Dwójkę
Prowadzenie: Jakub Kukla
Gość: Jarosław Serafin (dyrektor Muzeum Historycznego w Sanoku)
Data emisji: 12.02.2026
Godz. emisji: 16.30
oł