"Cztery dekady, jedno spojrzenie". Śląsk i Zagłębie w obiektywie Józefa Makala

Ostatnia aktualizacja: 25.05.2026 17:16
- Dla Józefa Makala zawsze człowiek był na pierwszym miejscu. Nawet jeśli swoimi fotografiami opowiadał o przemyśle, o pracy, to zawsze z perspektywy człowieka pracującego przy maszynie czy też obsługującego jakieś większe projekty - mówił w Dwójce dr Kamil Myszkowski, kurator wystawy "Józef Makal. Cztery dekady, jedno spojrzenie", która zostanie otwarta w Muzeum Śląskim w Katowicach 29 maja.
Wystawa Józef Makal. Cztery dekady, jedno spojrzenie w Muzeum Śląskim w Katowicach czynna będzie od najbliższego czwartku
Wystawa "Józef Makal. Cztery dekady, jedno spojrzenie" w Muzeum Śląskim w Katowicach czynna będzie od najbliższego czwartkuFoto: materiały prom.

>>> Posłuchaj rozmowy w audycji "Wybieram Dwójkę"

Józef Makal - legendarny fotoreporter, jeden z najważniejszych dokumentalistów Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego drugiej połowy XX wieku - przez kilkadziesiąt lat obserwował i uwieczniał zmieniającą się rzeczywistość regionu. Zmarły w 2011 artysta pozostawił po sobie bogate archiwum, liczące - jak się szacuje - nawet 3,5 mln negatywów. Problem w tym, że są to zbiory bardzo rozproszone i w większości do tej pory nieodnalezione.

Mały wycinek dorobku Józefa Makala

- W 2022 roku Muzeum Śląskie w Katowicach zakupiło 3,5 tysiąca negatywów cudem znalezionych przez rodzinę Józefa Makala. Niestety, ale fotografia w prasie żyje bardzo krótko, czasem jeden dzień, czasem nieco dłużej, i te miliony fotografii były przez autora odkładane do archiwum. Później, po przejściu Józefa Makala na emeryturę, to archiwum gdzieś się zagubiło - tłumaczył dr Kamil Myszkowski.

Jego fotografie to nie tylko kronika oficjalnych wydarzeń, ale przede wszystkim opowieść o człowieku. Makal z wyjątkową czujnością obserwował mieszkańców w ich naturalnym środowisku: na ulicach, podwórkach, w pracy i w chwilach odpoczynku. Choć w tle jego prac często obecny jest przemysł, to nie przysłania on jednostki, która pozostaje centralnym punktem wielu jego fotograficznych kompozycji - czytamy w opisie wystawy "Józef Makal. Cztery dekady, jedno spojrzenie".

Dokumentalny walor wystawy w Muzeum Śląskim

Człowiek, miasto i przemysł to trzy główne tematy ekspozycji, której pomysłodawcą jest gość "Wybieram Dwójkę". - Ten trójpodział na te trzy tematy jest zasygnalizowany, natomiast te tematy przeplatają się też między sobą. Mamy fotografie człowieka w mieście i człowieka przy pracy, ale mamy też duże obiekty przemysłowe, takie jak Huta Katowice, która powstawała w tamtym okresie zawodowym Józefa Makala. Mamy też cały wątek dzieci, które są zarówno sportretowane na neutralnym tle, jak i w przestrzeni miejskiej. Widzowie, którzy przyjdą na wystawę na pewno będą mogli dostrzec to, że ten podział w zasadzie jest bardzo umowny - podkreślał kurator.

Wernisaż nowej wystawy w Muzeum Śląskim w Katowicach odbędzie się w czwartek, 28 maja. Dzień później będzie ona czynna dla zwiedzających.

***

Tytuł audycji: Wybieram Dwójkę

Prowadzenie: Monika Zając

Gość: dr Kamil Myszkowski (kurator wystawy "Józef Makal. Cztery dekady, jedno spojrzenie" w Muzeum Śląskim, Instytut Nauk o Kulturze Uniwersytetu Śląskiego)

Data emisji: 25.05.2026

Godz. emisji: 16.30

pg

Czytaj także

Fotografia jako sposób opowiadania o świecie. Kraków i Łódź zapraszają na festiwale

Ostatnia aktualizacja: 11.05.2026 18:00
Fotografia, która jawi się jako pretekst do rozmowy o współczesności, relacjach i świecie. Już 14 maja rozpocznie się 23. Miesiąc Fotografii w Krakowie, a miesiąc później, 18 czerwca, jubileuszowy, 25. Fotofestiwal w Łodzi. Choć obydwa wydarzenia mają własny charakter, organizatorzy podkreślają, że od lat łączy je wspólna idea.
rozwiń zwiń