Patroni 2026 roku. Obok Staszica czy Fogga jest też Polskie Radio. Brakuje pań

Ostatnia aktualizacja: 05.01.2026 13:42
Decyzją Sejmu i Senatu RP we wrześniu 2025 roku wybrano postaci i instytucje, które zostały honorowymi patronami 2026 roku. W tym gronie znaleźli się m.in. polityk Ignacy Daszyński, malarz Józef Czapski, działacz oświeceniowy Stanisław Staszic czy artysta Mieczysław Fogg. W zacnym gronie znalazły się też instytucje - Polskie Radio i Polska Kolej. 
100 lat temu zabrzmiała pierwsza audycja Polskiego Radia
100 lat temu zabrzmiała pierwsza audycja Polskiego RadiaFoto: Cezary Piwowarski/PR

Sejm i Senat RP corocznie wybierają patronów roku - ta tradycja ma już ponad 20 lat, a rozpoczęła się w pierwszych latach XXI stulecia. Pierwszymi patronami roku byli Stefan Wyszyński i Ignacy Jan Paderewski w 2001 roku. Od tego czasu Sejm, a często też Senat uchwalają listy patronów. 

Patroni zwykle wybierani są ze względu na ich zasługi dla kultury, nauki, odegranie doniosłej roli w historii kraju. Wielokrotnie wybór pada na postaci, których rocznice urodzin lub śmierci obchodzimy w danym roku.

Patroni 2026 roku

Wrześniowymi uchwałami Sejm Polski zdecydował, że patronami 2026 roku są:

  • Józef Maksymilian Ossoliński - twórca i mecenas kultury, założyciel Ossolineum, którego 200. rocznica śmierci przypada na  17 marca 2026 roku. 
  • Ignacy Daszyński – polityk, premier i marszałek Sejmu. Zmarł 160 lat temu. 
  • Józef Czapski – malarz, pisarz, świadek Zbrodni Katyńskiej. W 2026 roku obchodziłby 130. urodziny.  
  • Sergiusz Piasecki - pisarz i żołnierz, autor m.in. "Kochanka Wielkiej Niedźwiedzicy"
  • Stanisław Staszic – filozof, geolog, działacz oświeceniowy
  • Mieczysław Fogg – piosenkarz i artysta. W tym roku obchodzimy 125-lecie urodzin artysty.  (125-lecie urodzin)

2026 roku decyzją Sejmu patronuje też Polskie Radio, z okazji 100-lecia nadania pierwszego programu, Polska Kolej, z okazji stulecia powołania PKP. Ten rok ma być także wzorcowym dla promowania działania w zakresie zdrowia publicznego i praktyki zdrowotnej. 

Swoje dyspozycje wydał również Senat RP. Honorując:

  • Miasto Gdynia - z okazji 100-lecia nadania jej praw miejskich
  • Robotnicze Protesty Czerwca 1976 – w 50-lecie protestów
  • Andrzeja Wajdę  - reżysera filmowego w stulecie jego urodzin
  • Jerzego Giedroycia - publicystę, wydawcę i myśliciela politycznego. W 2026 roku mija 80 lat od założenia przez niego Instytutu Literackiego w Rzymie.
  • Błogosławioną Matkę Elżbietę Różę Czacką - założycielka ośrodków dla osób niewidomych


Na patronujących kolejnym latom każdego roku spoglądają maturzyści. Przyglądają się twórczości uhonorowanych osób, ich działalności kulturalnej czy politycznej. Decyzje sejmu i senatu są też niezwykle istotne dla instytucji zajmujących się spuścizną danych osób - to one przygotują konferencje, wystawy i inne wydarzenia związane z patronami. 

Kobiety, których zabrakło

Smutnej refleksji należy poddać fakt, że wśród 9 nominowanych osób znalazła się jedynie jedna kobieta - Bł. Elżbieta Róża Czapska, zakonnica zwana niewidomą matką niewidomych, założycielka i prezeska Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi. Fakt ten nie odbiera jej zasług. Warto jednak przypomnieć, że w tym roku obchodzimy również 150. rocznice śmierci Narcyzy Żmichowskiej (poetki, pisarki) i Elizy Krasińskiej (malarki, rysowniczki), mija 210 lat od urodzin Seweryny Duchińskiej (poetki), 220 lat od urodzin Emilii Plater (kapitana Wojska Polskiego w czasie powstania listopadowego), Eliza Orzeszkowa (pisarka) obchodziłaby 185. urodziny, a Gabriela Zapolska zmarła 105. lat temu, Zofia Stryjeńska 50. lat temu. W 2026 roku mija też 100 lat od urodzin Marii Janion (literaturoznawczyni), Aliny Szapocznikow (artystki, rzeźbiarki), Marii Podrazy-Kwiatkowskiej (historyczki literatury), Ewy Fiszer-Ivens (poetki, tłumaczki), Heleny Zarachowicz z d. Budnik (historyczki, bibliotekarki). 

***

pj

Czytaj także

Po co nam studia? "Nie muszą zaważyć na późniejszym życiu"

Ostatnia aktualizacja: 04.05.2022 18:00
- To, czy iść na studia, jest sprawą indywidualną. Uczelnie otworzą przed nami pewnie niektóre drzwi do przyszłej kariery zawodowej, ale najczęściej najważniejsza i tak jest własna praca i samorozwój - podkreślał przedsiębiorca Michał Barczak. 
rozwiń zwiń
Czytaj także

100 najzdolniejszych polskich naukowców - to do nich trafi 3 mln zł

Ostatnia aktualizacja: 13.05.2025 12:50
Fundacja na rzecz Nauki Polskiej (FNP) ogłosiła listę laureatów i laureatek konkursu w programie START 2025. Nagrodzenie to najzdolniejsi młodzi badacze i badaczki - żadne z nich nie ma jeszcze 30 lat. 
rozwiń zwiń