W ceremonii uczestniczyła burmistrz Exeter, radna Gemma Rolstone, a także przedstawiciele lokalnych władz i zaproszeni goście. Wydarzenie było okazją do przypomnienia niezwykłej historii polskich żołnierzy, którzy po klęsce wrześniowej 1939 roku kontynuowali walkę z niemieckim okupantem na obczyźnie, wnosząc istotny wkład w obronę Wielkiej Brytanii. Podniesienie polskiej flagi nad jednym z najbardziej charakterystycznych zabytkowych budynków miasta miało podkreślić, że ich odwaga, poświęcenie i służba pozostają ważną częścią lokalnej historii.
Szczególne miejsce w tej opowieści zajmuje 307. Dywizjon Myśliwski Nocny, znany również jako „Lwowskie Puchacze”. Jednostka stacjonowała w bazie RAF Exeter w latach 1941–1943. Jej zadaniem była przede wszystkim obrona przestrzeni powietrznej przed niemieckimi samolotami przeprowadzającymi nocne naloty. Była to niezwykle wymagająca służba, wiążąca się z koniecznością prowadzenia działań w trudnych warunkach atmosferycznych, ograniczonej widoczności i przy dużym zagrożeniu ze strony przeciwnika.
Polscy piloci, nawigatorzy i pozostali członkowie personelu dywizjonu odgrywali ważną rolę w systemie obrony powietrznej regionu. Ich obecność w Exeter przypominała mieszkańcom, że losy ich miasta były w czasie wojny ściśle związane z wysiłkiem żołnierzy pochodzących z różnych krajów. Polacy, którzy znaleźli się na brytyjskiej ziemi po dramatycznych wydarzeniach w ojczyźnie, nie przestali walczyć. Wstąpili w szeregi alianckich sił zbrojnych, by wspólnie przeciwstawić się nazistowskim Niemcom.
Tegoroczna uroczystość miała również szczególny wymiar historyczny ze względu na przypadającą 15 listopada rocznicę wydarzenia z 1942 roku. Tego dnia żołnierze 307. Dywizjonu zgromadzili się przed katedrą w Exeter, przynosząc ze sobą sztandar Polskich Sił Powietrznych. Był to ważny moment w historii obecności polskich lotników w mieście. Spotkanie zapoczątkowało tradycję upamiętniania ich służby, która przetrwała kolejne dekady i jest pielęgnowana również przez współczesnych mieszkańców Exeter.
Podniesienie polskiej flagi nad Exeter Historic Guildhall stanowi nawiązanie do tamtych wydarzeń i przypomnienie o więziach, które powstały między polskimi żołnierzami a lokalną społecznością w czasie wojny. Nie jest to jedynie symboliczny gest, ale także wyraz wdzięczności za odwagę ludzi, którzy tysiące kilometrów od rodzinnego kraju walczyli o bezpieczeństwo innych. Dla Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii to również ważny znak, że historia ich rodaków jest dostrzegana i doceniana przez lokalne społeczności.
Organizatorzy uroczystości podkreślili znaczenie pamięci o polskich lotnikach oraz ich poświęceniu. Polska flaga ma przypominać kolejnym pokoleniom o żołnierzach 307. Dywizjonu i ich wkładzie w obronę Exeter. Ma również symbolizować trwałą przyjaźń między miastem a Polską, zbudowaną na wspólnych doświadczeniach wojennych, solidarności i wzajemnym szacunku.
Historia dywizjonu pozostaje przedmiotem zainteresowania osób zajmujących się dokumentowaniem polskiego wkładu w zwycięstwo aliantów podczas II wojny światowej. Więcej informacji o losach jednostki, jej działalności i żołnierzach można znaleźć dzięki inicjatywie 307 Squadron Project, której celem jest zachowanie pamięci o tej niezwykłej formacji.
Uroczystość w Exeter pokazuje, że pamięć o polskich lotnikach nie ogranicza się do kart podręczników historii ani wojennych archiwów. Jest wciąż żywa w miejscach, w których służyli i o które walczyli. Biało-czerwona flaga powiewająca nad historycznym ratuszem przypomina, że odwaga i poświęcenie żołnierzy 307. Dywizjonu pozostawiły trwały ślad w historii miasta. Ich służba nadal łączy Exeter i Polskę, a kolejne rocznice są okazją, by oddać należny hołd tym, którzy nigdy nie przestali walczyć o wolność.
Exeter Times/pż