Zełenski do Putina: „Dość wojny”
Program otwiera materiał poświęcony listowi otwartemu prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego skierowanemu do Władimira Putina. Ukraiński przywódca wezwał Rosję do zakończenia działań wojennych, podkreślając, że Ukraina jest gotowa do pokoju.
„Teraz wybór należy do was. Dość wojny. Ukraina proponuje zakończenie tej wojny” – napisał Zełenski.
O znaczeniu tego apelu i jego możliwych konsekwencjach opowiada w swoim materiale Katarzyna Semaan.
25 lat nagrody Kustosz Pamięci Narodowej
W magazynie relacjonujemy również uroczystość wręczenia nagród Kustosz Pamięci Narodowej.
Działacz opozycji demokratycznej w PRL Jerzy Kropiwnicki, historyk Wiesław Jan Wysocki, varsavianistka Anna Datkowska i Stowarzyszenie Parafiada imienia świętego Józefa Kalasancjusza to laureaci nagród Kustosz Pamięci Narodowej. Wyróżnienie przyznawane jest od 25 lat przez Instytut Pamięci Narodowej za wybitne zasługi w upamiętnianiu historii narodu polskiego w latach 1939-1989.
Relację z jubileuszowej gali przygotował Przemysław Pawełek.
Największa wystawa historyczna w Polsce
Wraz z Ewą Plisiecką odwiedzamy Muzeum Historii Polski, które przygotowuje swoją wystawę stałą. Będzie to największa tego typu ekspozycja w kraju.
Na zwiedzających czeka sześć galerii chronologicznych, blisko cztery tysiące eksponatów, nowoczesna scenografia oraz rozbudowana warstwa multimedialna i dźwiękowa. Wystawa ma w nowoczesny sposób opowiadać dzieje Polski od początków państwowości po czasy współczesne.
Ekspozycja będzie podzielona na sześć galerii prezentujących w porządku chronologicznym dzieje Polski: „Polska Piastów i Jagiellonów”, „Dawna Rzeczpospolita”, „Pod zaborami”, „Niepodległa”, „Polska Walcząca”, „Polacy wobec komunizmu”. Ostatnim etapem wystawy będzie „Historia niezakończona” prezentująca wydarzenie z ostatnich lat, m.in. katastrofę pod Smoleńskiem i wojnę w Ukrainie.
Pomiędzy galeriami zostanie stworzona tzw. oś wolności. W posadzce znajdzie się 21 mosiężnych punktów, które będą odsyłać do kluczowych dat i cytatów z punktu widzenia dziejów wolności w Polsce.
O wystawie stałej, a także o najbliższych przygotowywanych ekspozycjach mówi wicedyrektor muzeum Krzysztof Niewiadomski.
Szansa dla liderów Polonii
Trwa także nabór do programu rozwojowego skierowanego do liderów i działaczy polonijnych działających poza granicami Polski. Uczestnicy będą mogli rozwijać kompetencje w zakresie przywództwa, komunikacji, zarządzania organizacjami oraz pozyskiwania partnerów i funduszy.
O założeniach projektu Piotrowi Żułnowskiemu opowiada Jakub Gęca, prezes Stowarzyszenia Polonia Connect.
Polonia w Brazylii wraca do korzeni
W drugiej części programu przyglądamy się sytuacji Polonii w Brazylii.
Język polski używany przez potomków emigrantów w Brazylii może wkrótce zostać wpisany na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego tego kraju. O wyjątkowym projekcie dokumentowania polszczyzny zachowanej przez kolejne pokolenia Polonii, a także o rosnącym zainteresowaniu polską kulturą i językiem wśród Brazylijczyków polskiego pochodzenia oraz o rosnącym zainteresowaniu polską kulturą mówił dr Fabricio Vicroski – polsko-brazylijski naukowiec, historyk, archeolog i działacz polonijny.
Jak podkreślał naukowiec, język używany przez brazylijską Polonię zachował wiele cech polszczyzny z końca XIX wieku.
– Niektórzy uważają, że jest archaiczny. Ja odpowiadam, że najpierw trzeba docenić lokalną wiedzę i lokalną odmianę języka. Dopiero wtedy można skutecznie promować współczesny język polski – mówi.
Jego zdaniem obie formy mogą funkcjonować równolegle – tradycyjna polszczyzna używana w rodzinach i społecznościach lokalnych oraz współczesny język polski potrzebny młodym ludziom do nauki, studiów czy pracy.
Nowe ramy nauczania języka polskiego za granicą
W programie przedstawiamy również nowe ramy programowe Polonijnej Edukacji Językowo-Kulturowej opracowane przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego.
Dokument ma pomóc w uporządkowaniu i rozwoju nauczania języka polskiego w środowiskach polonijnych na całym świecie. Zakłada indywidualne podejście do uczniów oraz promuje postrzeganie polszczyzny jako „języka osobistego wyboru”.
O szczegółach projektu opowiada profesor Przemysław Gębal w rozmowie z Piotrem Żułnowskim.
Olga Tokarczuk i sztuczna inteligencja
W audycji nie zabraknie również tematu sztucznej inteligencji w kulturze. Punktem wyjścia do dyskusji jest wypowiedź polskiej noblistki Olgi Tokarczuk, która przyznała, że korzysta w swojej pracy z możliwości oferowanych przez AI.
W debacie udział biorą krytyczka literacka Justyna Sobolewska, pisarz Przemysław Korso, dziennikarz Paweł Pijarczyk oraz pisarz Łukasz Krukowski. Goście zastanawiają się w jaki sposób nowe technologie wpływają na literaturę, twórczość i współczesną kulturę.
To tylko część tematów poruszanych w najnowszym wydaniu magazynu „Widziane z Polski”, przygotowanego przez zespół Redakcji Polskiej Polskiego Radia dla Zagranicy. Na program zaprasza Halina Ostas.