"Była dla mnie punktem odniesienia". Grzegorz Turnau o Magdzie Umer

- Była jedna z tych osób, do których zawsze mogłem się zwrócić o opinię. Wiedziałem, że ta opinia będzie szczera. Nieraz mówiła, że nie podoba jej się to czy tamto. Potrafiła też mówić piękne rzeczy o tym, co jej się podobało. Była dla mnie autorytetem, punktem odniesienia - mówił Grzegorz Turnau w audycji "Dwójka na miejscu" poświęconej Magdzie Umer.

Magda Umer (1949-2025) wierzyła w siłę słowa i delikatności. Śpiewała tak, jakby mówiła do jednego konkretnego słuchacza

Foto: Krzysztof Świeżak/PR

>>> Posłuchaj audycji "Dwójka na miejscu"

Była artystką, która wierzyła w siłę słowa i delikatności. Śpiewała tak, jakby mówiła do jednego konkretnego słuchacza. Poczucie humoru, ironia i dystans do świata towarzyszyły jej w życiu i w twórczości. Pod koniec 2025 roku pożegnaliśmy Magdę Umer - piosenkarkę, reżyserkę, scenarzystkę, aktorkę, a także dziennikarkę.

Artystka, mistrzyni poezji śpiewanej, reżyserka. Pamięci Magdy Umer

Bohaterka "Dwójki na miejscu" urodziła się 9 października w 1949 roku w Warszawie, tego samego dnia co Agnieszka Osiecka, choć 13 lat później. Na szczęśliwym dzieciństwie cieniem położyła się choroba i śmierć brata. Wychowana w ateistycznej rodzinie, w dorosłym życiu przyjęła chrzest. W młodości jej ulubionym poetą był Bolesław Leśmian, którego wiersze śpiewała w telewizyjnym programie poetyckim, a poetką – Wisława Szymborska, o której w 1973 roku napisała pracę magisterską.

"Od początku miałam wielkie szczęście do autorów"

Magda Umer zaczęła śpiewać jeszcze na studiach. Zaczynała od występów w warszawskiej Stodole. "Przypadek jest głównym bohaterem niejednego życia, nie tylko mojego. Ale od początku miałam wielkie szczęście do autorów. Andrzej Woyciechowski, który studiował romanistykę, i Krzysiek Knittel słyszeli, jak na szkolnych akademiach w liceum śpiewałam ballady Okudżawy, i zgłosili się do mnie. Obaj byli moimi starszymi szkolnymi kolegami i napisali mi od razu piękne piosenki" – wspominała w jednym z wywiadów.

Niezapomniane duety Magdy Umer

Wykonywała piosenki Jeremiego Przybory, Agnieszki Osieckiej i swoje własne. Tworzyła niezapomniane duety - z Januszem Gajosem czy Grzegorzem Turnauem, z którym nagrała choćby płytę "Kołysanki utulanki" (2002). W teatrze wyreżyserowała wiele spektakli, w tym słynny monodram "Biała Bluzka" na podstawie tekstu Osieckiej, z niezwykłą rolą Krystyny Jandy. Była twórczynią, która nigdy nie dała się zaszufladkować. Pozostawiła po sobie dziesiątki piosenek, które nucą kolejne pokolenia.

Czytaj także:

• Podwójny jubileusz Magdy Umer. "Trzeba cieszyć się każdą chwilą"
• Magda Umer: wychodzę do ludzi, kiedy mogę się do nich uśmiechnąć

Artystka, mistrzyni poezji śpiewanej i reżyserka odeszła w grudniu minionego roku w wieku 76 lat. W audycji przypomnieliśmy m.in. początki kariery Magdy Umer, opowiedzieliśmy o jej miłości do poezji i teatru, a także zastanawialiśmy się nad fenomenem jej popularności.

Naszymi gośćmi byli:

• Grzegorz Turnau (wokalista, kompozytor i poeta),
• Karolina Felberg (historyczka literatury, krytyczka literacka), 
• Grażyna Barszczewska (aktorka), 
• Grzegorz Turnau (wokalista, kompozytor i poeta),
• Piotr Duda (dyrektor artystyczny Festiwalu Stolica Języka Polskiego w Szczebrzeszynie), 
• Włodzimierz Nahorny (muzyk jazzowy i kompozytor),
• Agata Passent (dziennikarka i felietonistka),
• Janusz Strobel (gitarzysta i kompozytor). 

***

Tytuł audycji: Dwójka na miejscu

Prowadzenie: Aldona Łaniewska-Wołłk i Małgorzata Nieciecka-Mac

Data emisji: 10.01.2026

Godz. emisji: 15.00

zch/pg