Historia

Janusz Majewski. Wybitny reżyser i scenarzysta

Ostatnia aktualizacja: 05.08.2022 05:30
5 sierpnia 2022 roku obchodzi swoje 91. urodziny reżyser i scenarzysta Janusz Majewski. Ta piękna rocznica jest dobrą okazją, by przypomnieć filmowy dorobek tego mistrzowskiego twórcy. 
Reżyser Janusz Majewski, 2012 r.
Reżyser Janusz Majewski, 2012 r.Foto: PAP/Andrzej Rybczyński

A dorobek ten jest ogromny. Bo "Zaklęte rewiry", "Królowa Bona", "Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny" czy "C.K. Dezerterzy" w trzech odsłonach. A przecież to nie wszystko. Janusz Majewski wykładał również jako profesor w Łódzkiej Filmówce, biografowie wspominają też wykłady na uczelniach artystycznych w USA.Jest też autorem wielu scenariuszy i sztuk teatralnych, np. "Upiór w kuchni" wystawiony był aż dwa razy w Teatrze Telewizji. 


Posłuchaj
44:53 janusz majewski___v2012001636_tr_0-0_104542606116ceee[00].mp3 "Janusz Majewski". Audycja Anny Fuksiewicz z cyklu "Sezon na dwójkę". (PR, 2012.03.06)

 

Janusz Majewski zaczynał swoją karierę jako rezyser w latach 60. Wtedy pojawił się "Sublokator" (1966) i "Czarna suknia" (1967), a także cykl opowieści "Ja gorę" (1967). Lata 70. otworzył trudny film pt. "Lokis", a później  niezapomnianą opowieść "Zazdrość i medycyna", według prozy Michała Choromńskiego. Później wspomniane wcześniej "Zaklęte rewiry" i pierwsza wersja "Upiora w kuchni", a następnie dwa niezwykle trudne filmy: "Sprawa Gorgonowej" i piękna w wyrazie "Lekcja martwego języka".  W 1985 roku na ekrany weszła kapitalna komedia "C.K. Dezerterzy".

Po nakręceniu kolejnych kilku filmów Janusz Majewski powrócił do telewizji ze spektaklem "Upiór w kuchni". Mało kto wie, że to  sztuka samego reżysera (pod pseudonimem Patrick G. Clark kryje się właśnie Janusz Majewski). Znawcy teatru i filmu z miejsca zauważą zawarte w "Upiorze" aluzje do różnych konwencji – choćby jawne nawiązanie do klasyki gatunku "Arszenik i stare koronki" Josepha Kesselringa. O tej właśnie sztuce mówi też w "Upiorze w kuchni" jeden z bohaterów.

W 1989 roku pojawił się film sensacyjny "Czarny wąwóz" oraz śmiała i nieco erotyczna "Diabelska edukacja" (1995). Pojawia się też trzecia część "C.K.Dezerterów" pt. "Złoto dezerterów" (1998). Na uwagę zasługują  dwa  kolejne niezwykle ciekawe filmy: kapitalny muzycznie i w intrydze "Excentrycy, czyli po słonecznej stronie ulicy" (2015) - opowiadający przy pomocy wyśmienitych aktorsko bohaterów początki jazzu w Polsce oraz zagadkowy film "Czarny mercedes" (2015), który jest ekranizacją powieści napisanej przez Janusza Majewskiego.

W 2006 roku reżyser w wywiadzie dla miesięcznika "Kino" mówił: "Literaturą zająłem się, żeby być w zgodzie z własną naturą. W literaturze międzywojennej szukam przeszłości, korzeni, tego, co mi zabrano, sięgam do niej, aby ukoić uczucie wydziedziczenia. Urodziłem się we Lwowie, po wojnie jako czternastolatek znalazłem się w Krakowie. Straciłem swoje korzenie. Zorientowałem się, oczywiście nie od razu, że coś mi odebrano. Przeszłość, piękno, elegancję tamtej epoki. W głowie zostały jakieś obrazki, do których wracałem, jakieś reminiscencje, które potem pojawiały się w filmach. (…) Chciałem ten swój świat odtworzyć i coś odzyskałem".


Posłuchaj
19:45 janusz majewski___v2015005625_tr_0-0_121937066116a85b[00].mp3 "Janusz Majewski". Audycja Janusza Weissa z cyklu "Ene due like fake - o książkach dzieciństwa". (PR, 2015.05.31)

 

I jeszcze kilka słów o jednym z najważniejszych filmów, a mianowicie nagrodzonej "Małej maturze 1947" (2010). Janusz Majewski mówił: "To nie jest film wymyślony, to moje własne życie. Bohater, choć inaczej się nazywa, ma moją datę urodzenia. Doszedłem do takiego momentu w życiu, że poczułem obowiązek, by odtworzyć te chwile póki jeszcze pamiętam. Wtedy wydawało się, że Polska będzie krajem demokratycznym. Dopiero następne lata pogrążały kraj w tej dyktaturze proletariatu, która okazała się dyktaturą obcego mocarstwa. Nasze doświadczenie nieudanego zamachu i zawiązania organizacji wywołało u mnie potrzebę dania świadectwa tamtym czasom za pośrednictwem filmu".

O tym filmie czytamy też w recenzji Malwiny Grochowskiej w Filmweb.pl: "Majewski bierze nas za rękę i niczym dobrotliwy, starszy już wujek oprowadza po fotoplastikonie z obrazkami ze swojej młodości. (…) "Mała matura 1947" przedstawia obraz młodego człowieka na tle przemian historycznych, jak moglibyśmy napisać w szkolnej rozprawce. (...) Za to od strony warsztatowej (...) to więcej niż kawał dobrze wykonanej roboty. Mamy tu świetne aktorstwo – i to zarówno ze strony nieznanych wykonawców ról chłopców (…), jak i wielkich aktorów".


Posłuchaj
05:41 Janusz Majewski o swoim nowym filmie Mała matura 1947. Rozmawia Anna Fuksiewicz Janusz Majewski o swoim nowym filmie "Mała matura 1947". Rozmawia Anna Fuksiewicz

 

PP

Czytaj także

"Film - kobieta jego życia", czyli biografia filmowa Janusza Majewskiego

Ostatnia aktualizacja: 18.03.2017 13:12
Czy film jest kobietą życia Janusza Majewskiego? - Tak ustaliła to pani Zofia Turowska, skoro taki tytuł dała swojej książce. Jeżeli założymy, że pasją każdego prawdziwgo mężczyzny jest kobieta, a wśród tych kobiet jest jakaś najważniejsza w danym okresie życia, no to pewnie ten film, który zajmował ponad pół wieku w moim życiu, może był właśnie kobietą - odpowiadał Janusz Majewski. 
rozwiń zwiń
Czytaj także

Józef Lejtes. Najwybitniejszy reżyser przedwojenny

Ostatnia aktualizacja: 27.05.2024 05:40
- Nie bał się niczego. Był nie tylko reżyserem. Starał się być kreatywnym producentem – mówił filmoznawca Marek Hendrykowski o Józefie Lejtesie w Polskim Radiu. 27 maja mija 50. rocznica śmierci jednego z najważniejszych twórców polskiego kina w okresie międzywojennym.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Janusz Kamiński - najważniejszy współpracownik Spielberga

Ostatnia aktualizacja: 27.06.2024 05:40
27 czerwca 1959 roku w Ziębicach koło Wrocławia urodził się znany operator filmowy i reżyser, Janusz Kamiński. Od ponad 25 lat jest najważniejszym współtwórcą kinowych hitów Stevena Spielberga.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Maciej Dejczer - reżyser dwóch wybitnych filmów i bardzo wielu seriali

Ostatnia aktualizacja: 15.07.2022 05:35
15 lipca 1953 roku, urodził się w Gdańsku reżyser filmów fabularnych i seriali, Maciej Dejczer. Na początku kariery zrealizował dwa filmy wybitne, później jednak zamienił kino na seriale, w których przez lata odnosił spore sukcesy.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Wojciech Jerzy Has. Portret mistrza

Ostatnia aktualizacja: 01.04.2024 05:45
1 kwietnia 1925 roku urodził się jeden z najwybitniejszych polskich reżyserów filmowych - Wojciech Jerzy Has. Był twórcą o bardzo wyraźnym "charakterze pisma", którego oniryczne filmy podziwiali najważniejsi światowi reżyserzy. 
rozwiń zwiń