Helena Dłuska - pionierka kobiecego taternictwa

W cyklu "Kobiety gór" opowiadamy o pierwszych Taterniczkach. Kobietach niezwykłych, które nie bały się wyznaczania nowych dróg. Jedną z nich była Helena Dłuska - siostrzenica Marii Skłodowskiej-Curie. 

Pierwsze kobiety chodzące po górach, mimo krytyki, miały odwagę realizować marzenia.

Foto: shutterstock/Nejron Photo

Ekscentryczne i szalone

Uznawane w swoich czasach za dziwaczne i ekscentryczne, bezczelne, szalone, bywały obiektami kpin. Miały jednak odwagę realizować marzenia i z plecakiem ruszały na szlak - pierwsze kobiety gór. Helena Dłuska należała do jednych z nich. Jej ojciec Kazimierz był cenionym lekarzem pulmonologiem i społecznikiem. Jej matka Bronisława, była lekarzem oraz organizatorką pierwszego polskiego Instytutu Radowego w Warszawie, który powstał z inicjatywy jej rodzonej siostry Marii Skłodowskiej-Curie. Była też jego pierwszą dyrektorką.

- Helena urodziła się w Paryżu, gdzie poznali się jej rodzice. Po kilku latach państwo Dłuscy przyjechali do Polski, do Zakopanego, gdzie założyli pierwsze w Polsce sanatorium przeciwgruźlicze - opowiada Anna Król, autorka książki "Kamienny sufit". - Tak Helena, jako bardzo młoda dziewczyna, zaczęła swoją przygodę z górami. Okazało się, że ma duże predyspozycje w tym kierunku. Już jako trzynastolatka pokonywała wymagające trasy na Orlą Perć czy Czerwone Wierchy.

Zdobywać kolejne szczyty

Dość szybko zaczęła się wspinać z kolegami, ucząc się taternictwa. W wieku 17 lat, wraz z Tadeuszem Pawlewskim i Tadeuszem Świerzem dokonała pierwszego letniego wejścia na Świstowy Róg (2112 m) w Tatrach Słowackich. Zapisała się również w historii taternictwa dzięki pierwszym wejściom na Rówienkową Turnię (2272 m) i Graniastą Turnię (2261 m).

- Towarzyszką wspinaczek Heleny najczęściej była jej kuzynka, Irena Pawlewska. Obie były pionierkami samodzielnego taternictwa kobiecego. I do historii przeszły tym, że jako pierwsze kobiety, bez jakiegokolwiek męskiego wsparcia, w roku 1906 dokonały pierwszego wejścia nową drogą na Szczyrbski Szczyt (2389 m) - tłumaczy rozmówczyni Oli Opali. - Wydarzenie odbiło się głośnym echem w środowisku taterników. Dłuskiej i Pawlewskiej zaproponowano wstąpienie do elitarnej Sekcji Turystycznej Towarzystwa Tatrzańskiego.

Zobacz także:

• "Kamienny sufit". Emancypacja w sercu Tatr
• Treningi biegowe w Tatrach. Gdzie warto się wybrać?

- Helena spędzała w Tatrach całe letnie miesiące. Podczas jednej ze wspinaczek przeżyła bardzo poważny wypadek, po którym dochodziła do siebie przez kilka miesięcy - mówi Anna Król. - Poważnie uszkodziła sobie stopę, która była niesprawna do końca życia. To przekreśliło jej dalsze marzenia o zdobywaniu kolejnych szczytów.

Po wypadku Helena w dalszym ciągu dużo chodziła po górach, ale już się nie wspinała. Z początkiem lat 20., zgodnie z życzeniem rodziców, wyjechała do Stanów Zjednoczonych. Tam wyprawiała się na wycieczki w Góry Skaliste, które porównywała zawsze do Tatr. Helena Dłuska zakończyła swoją ziemską podróż w wieku 29 lat w Chicago.

***

Tytuł audycji: Stacja Kultura

Prowadzi: Kasia Dydo

Materiał przygotowała: Ola Opala

Data emisji: 24.01.2022

Godzina emisji: 10.36

aw