Historia

Kazimierz Dolny. W synagodze odkryto historyczną dekorację

Ostatnia aktualizacja: 17.07.2023 05:40
Historyczną dekorację malarską z motywami roślinnymi odkryto w trakcie prac restauratorskich w synagodze w Kazimierzu Dolnym. Ornament znajduje się nad pochodzącym z drugiej połowy XVIII wieku portalem w sali modlitw.
Fragment odkrytych zdobień w kazimierskiej synagodze
Fragment odkrytych zdobień w kazimierskiej synagodzeFoto: Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków/Facebook

Lubelski konserwator zabytków Dariusz Kopciowski poinformował na Facebooku o odkryciu w kazimierskiej synagodze historycznej dekoracji malarskiej, która znajduje się nad portalem wejścia w sali modlitw, który - jak wskazał - pochodzi najprawdopodobniej z czasu budowy obecnej synagogi, tj. z drugiej połowy XVIII w. Odkrycia dokonano w trakcie prowadzonych tam aktualnie prac restauratorskich.

Kopciowski wyjaśnił, że z opisów historycznych i materiałów ikonograficznych z pierwszej połowy XX w. wynika, że wnętrze sali posiadało bogatą dekorację malarską z motywami roślin i zwierząt, która została zniszczona – jak przekazał - w trakcie dewastacji budynku przez Niemców podczas II wojny światowej oraz w późniejszym okresie, kiedy nieużytkowany obiekt popadał w ruinę. Podkreślił również, że w 1953 roku podczas odbudowy synagogi według projektu Karola Sicińskiego z przeznaczeniem na kino, na całości ścian wykonano nowe tynki i pomalowano je na biało; tak samo został potraktowany też portal.

Kwiatowy ornamenty

Wojewódzki konserwator podkreślił we wpisie, że w związku z planowaną obecnie naprawą tynków w sali modlitw zdecydowano się na wykonanie w obrębie portalu odkrywek sondażowych, aby ustalić, czy zachowały się jakieś ślady jego pierwotnej dekoracji. "Jakkolwiek znaczna część tynków portalu jest wtórna, to udało się odsłonić oryginalne fragmenty tynków wapienno-piaskowych z pozostałościami wystroju malarskiego" – poinformował.

"Po wstępnym oczyszczeniu z kilku wtórnych warstw wypraw tynkarskich i malarskich, w partii fryzu ukazał się ornament kwiatowy w postaci nieregularnych, czarnych wici z czerwonymi kulkami podmalowywanymi światłocieniowo. W partiach listew podwałkowych oraz w listwie wieńczącej odkryto pozostałości czerwieni; na fragmentach wałków zachowały się reliktowe pozostałości zieleni" – opisał w mediach społecznościowych Dariusz Kopciowski.

Dodał, że na podstawie odkrytych fragmentów dekoracji malarskich wykonano próbę retuszu polichromii, a po pełnym doczyszczeniu oryginału określony zostanie docelowy zakres uzupełnień i sposobu ekspozycji dekoracji. Pobrano także próbki do badań mikrochemicznych i stratygraficznych, aby określić skład zapraw i pigmentów.

Historia synagogi w Kazimierzu Dolnym 

Pierwsza wzmianka o kazimierskiej synagodze pochodzi z 1557 roku i prawdopodobnie dotyczy budynku drewnianego. Kolejna wzmianka - z roku 1622, opisuje już budynek murowany.

Obecny budynek pochodzi z II połowy XVIII w. Prawdopodobnie pod koniec XIX w. został on rozbudowany od północy o babiniec, czyli pomieszczenie przeznaczone dla żydowskich kobiet. Po I wojnie światowej od strony zachodniej dostawiono sień z wydzielonymi izbami i drugim babińcem na piętrze.


W czasie II wojny światowej w synagodze mieścił się niemiecki magazyn. W 1944 roku synagoga została zdewastowana i częściowo zburzona. W 1953 roku została odbudowana wg projektu Karola Sicińskiego z przeznaczeniem na kino, które funkcjonowało tu do 2003 roku. Obecnie obiekt jest w posiadaniu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie i pełni funkcję galerii oraz pokoi noclegowych.

PAP/bm

Czytaj także

Prawdopodobnie pierwszy po ponad 1700 latach żydowski oddział wojskowy powstał w Polsce. Jego dowódcą był Berek Joselewicz  

Ostatnia aktualizacja: 08.05.2024 05:45
Żadna inna postać nie nadaje się na patrona polsko-żydowskiego współdziałania, jak ten żydowski pułkownik, który za wolność Polski bił się w czasie insurekcji kościuszkowskiej, w Legionach Polskich we Włoszech, by w końcu polec w jej obronie 215 lat temu, 8 maja 1809 roku.  
rozwiń zwiń
Czytaj także

Na terenie dawnego getta w Warszawie odkryto warsztat produkujący sztućce

Ostatnia aktualizacja: 06.07.2023 05:30
Warsztat rzemieślniczy odnaleziono podczas badań archeologicznych prowadzonych przy ulicy Anielewicza w Warszawie. – To odkrycie jest wyjątkowe, ponieważ warsztat zachowany jest niemal w całości. Zachowana jest podłoga drewniana czy podstawy maszyn – powiedział archeolog Michał Grabowski w rozmowie z Polską Agencją Prasową.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Podaruj sobie dzień w Kazimierzu Dolnym. Dlaczego warto zajrzeć do tego miasteczka?

Ostatnia aktualizacja: 08.07.2023 12:45
Kazimierz Dolny nad Wisłą to zawsze dobry adres na krótki lub dłuższy wypad. Ostatnio miasteczko tętni muzyką, bo trwa tam Festiwal Klezmerski nawiązujący nawiązuje do tradycji żydowskiej miejscowości. Później także odbywa się wiele imprez muzycznych i kulturalnych.
rozwiń zwiń