Polskie Radio
Section05

Aldona Łaniewska-Wołłk

Poeta z genem protestu. W 80. rocznicę urodzin Stanisława Barańczaka

Poeta, krytyk literacki, wybitny tłumacz literatury angielskiej. Jego życie toczyło się pomiędzy Polską i Stanami Zjednoczonymi, zaś obszarem zainteresowań była popkultura, głęboko zakorzeniona w sprawach polskich. Z okazji 80. rocznicy urodzin Stanisława Barańczaka w "Dwójce na miejscu" przypomnieliśmy poświęconą mu audycję ze stycznia 2025 roku.
Zobacz więcej na temat:  Dwójka poezja Stanisław Barańczak KULTURA literatura polska Katarzyna Hagmajer-Kwiatek literatura

Andrzej Krakowski: moją pierwszą płatną pracę w filmie dostałem jako 11-latek

- To było na planie "Małych dramatów" Janusza Nasfetera. Miałem wtedy niecałe 11 lat i opiekowałem się dziećmi-aktorami, którzy mieli po 6-7 lat. Zarobiłem wtedy 100 złotych. To była moja pierwsza płatna praca w filmie. Tak że dzisiaj mogę spokojnie powiedzieć, że za mną 70 lat kariery filmowej - uśmiechał się w Dwójce Andrzej Krakowski, polsko-amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy, profesor uczelni w Nowym Jorku oraz autor książek z historii filmu.
Zobacz więcej na temat:  FILM kino Dwójka KULTURA Aleksander Ford marzec 1968 Hollywood Andrzej Krakowski

Wielki kryzys, wielkie zmiany. Co działo się w Polsce lat 30.?

Jak wielki kryzys gospodarczy zmienił życie zwykłych ludzi w Polsce? Co kryje się za historiami bezrobotnych, robotników i rodzin zmagających się z biedą w latach trzydziestych XX wieku? I jak opowiadać o przeszłości, by przywracać głos tym, których doświadczenia często pozostawały na marginesie historii?
Zobacz więcej na temat:  folk folklor muzyka ludowa kultura ludowa sztuka ludowa etnografia world music dokument SZTUKA Patrycja Zisch Małgorzata Nieciecka-Mac

Zatłoczona Barcelona. Masowa turystyka - szansa czy zagrożenie?

Masowa turystyka zamienia europejskie metropolie w parki rozrywki, a ich historyczne dzielnice w drogie sypialnie na wynajem krótkoterminowy. Gdzie kończy się rozwój gospodarczy, a zaczyna tzw. turystyfikacja i wypychanie lokalnej społeczności? Jaki wpływ na życie w mieście ma jego urbanistyka i architektura? O tym, na przykładzie Barcelony i innych europejskich miast, rozmawialiśmy w "Studiu projektowym".
Zobacz więcej na temat:  Jakub Szczęsny architektura Barcelona turystyka Dwójka

Polska zbuntowana. O ludowych strategiach oporu i przetrwania

– Badanie buntów i oporu wiąże się z wieloma trudnościami. Źródła ludowe rzadko kiedy były zapisywane, a te dotyczące działań oporu – jeszcze rzadziej. Mamy jednak pamiętniki, wspomnienia, gazety ludowe, różnego rodzaju oddolnie tworzone formy piśmiennictwa, które można zaliczyć do materiałów źródłowych – mówił w Dwójce Michał Rauszer, autor książki "Polska zbuntowana. Ludowe strategie oporu i przetrwania".
Zobacz więcej na temat:  badanie NAUKA chłopi Dwójka

Wieś ma głos. O zwrocie ludowym dziś

Spoglądając wstecz, możemy odnotować wiele okresów, gdy wieś stawała się popularnym tematem: zbieranie folkloru i zwrot ku naturze w XIX wieku, młodopolska chłopomania, PRL-owska „cepeliada”. O wsi mówiono, pisano, malowaną ją; zachwycano się przejawami kultury ludowej. Jednak były to działania odgórne. Sama wieś milczała.
Zobacz więcej na temat:  folk folklor muzyka ludowa kultura ludowa sztuka ludowa etnografia world music dokument SZTUKA Piotr Kędziorek Patrycja Zisch

Bazary, innowacje i praktyczność. Jak Polska stała się nową ziemią obiecaną?

Od bazarowych szczęk z lat 90. po BLIK i paczkomaty. Polski sukces gospodarczy nie rodził się wyłącznie w gabinetach polityków i ekonomistów. Wyrastał z codziennej zaradności i pracowitości. O tym, jak jeden z najbiedniejszych krajów Europy stał się liderem wzrostu gospodarczego, w książce "Ja nie miałem nic, ty nie miałaś nic. Jak Polska stała się nową ziemią obiecaną", opowiada Sławomir Sochaj.
Zobacz więcej na temat:  rozwój ekonomia gospodarka polska społeczeństwo KSIĄŻKA Dwójka

Pija Lindenbaum: literatura dla dzieci i młodzieży traktuje o życiu

- Nie widzę różnicy między literaturą dla dzieci a literaturą dla młodzieży. Literatura traktuje o życiu, podejmuje trudne tematy. I tak właśnie chcę pisać również dla dzieci, choć oczywiście w nieco inny sposób - mówiła w Dwójce Pija Lindenbaum, jedna z najważniejszych szwedzkich pisarek, ilustratorek i autorek książek dla dzieci, m.in. "Pudle i frytki" czy "Musimy mieć keczup".
Zobacz więcej na temat:  literatura literatura dziecięca KSIĄŻKA książki Dwójka KULTURA Pija Lindenbaum

Od Służewia do Szanghaju. Architektura społecznie zaangażowana od pracowni WWAA

Jak projektować przestrzenie, które naprawdę służą ludziom? Czy nowoczesna szkoła może uczyć sama z siebie, a stare fabryki da się zmienić w tętniące życiem centra lokalnych społeczności? W najbliższym wydaniu audycji "Studio projektowe" przyjrzymy się architekturze zaangażowanej społecznie. Gościnią programu była Natalia Paszkowska – architektka, współzałożycielka pracowni WWAA.
Zobacz więcej na temat:  architektura projektowanie Dwójka KULTURA

"Był niesłychanie ironiczny". W 105. rocznicę urodzin Andrzeja Munka

- Dziś patrzę na to inaczej niż jeszcze 20-30 lat temu. Andrzej był niesłychanie ironiczny. On potrafił z uśmiechem na ustach tak przyciąć drugiej osobie, że nie było wiadomo, czy to komplement, czy krytyka. Nie znosił głupoty, tępoty. Myśmy wszyscy, zwłaszcza w rodzinach żydowskich, byli wychowani na żydowskim humorze, a żydowski humor jest właśnie taką autoironią - mówił w Dwójce producent filmowy Andrzej Krakowski, dla którego Andrzej Munk był drugim ojcem.
Zobacz więcej na temat:  Andrzej Munk Mieczysław Weinberg Waldemar Dąbrowski FILM film polski Marcin Pesta KULTURA Dwójka Tomasz Kolankiewicz Michał Bielawski rocznica

Od "Pana Samochodzika" do "Jeżycjady". Olga Wróbel o młodzieżowej literaturze PRL

– Brakowało mi książki w miarę przystępnej i popularnej, która byłaby komentarzem na temat tych lektur, ale dawała też możliwość takiej radosnej, mam nadzieję, sentymentalnej podróży – mówiła Olga Wróbel. Co kryją w sobie klasyki polskiej powieści dla młodego odbiorcy, i czy Borejkowie powinni być wzorem dobrej rodziny? O tym z autorką "Wychowywać i wzruszać. Literatura młodzieżowa PRL-u" rozmawialiśmy w Dwójkowym "O wszystkim z kulturą".
Zobacz więcej na temat:  literatura PRL młodzież KULTURA Dwójka

"Aktor organiczny", "Self-made man". Tadeusz Fijewski z drugiego na pierwszy plan

- Bez żadnej przesady można powiedzieć o nim: self-made man. Wywodził się przecież z proletariatu, z wielodzietnej rodziny, jego ojciec był malarzem pokojowym. Do tego warszawskie Powiśle, czyli dzielnica, w której można było bardzo łatwo po prostu się stoczyć - mówił w Dwójce historyk teatru i dziennikarz naszej stacji Tomasz Mościcki.
Zobacz więcej na temat:  Monika Pilch Tadeusz Fijewski FILM Dwójka aktorzy TEATR KULTURA Tomasz Mościcki Barbara Osterloff

Ana Mendieta. Ciało, ziemia i doświadczenie wykorzenienia

Bohaterką audycji "Sztuka mniej obca" była kubańska artystka Ana Mendieta (1948-1985). To jedna z najważniejszych artystek przełomu lat 70. i 80., działająca na styku sztuki performansu, body artu i land artu. W londyńskiej galerii Tate Modern trwa obecnie retrospektywa jej prac, której kuratorzy stawiają sobie za cel reinterpretację jej twórczości i opowiedzenie historii artystki bez odniesień do tragicznego końca jej życia.
Zobacz więcej na temat:  SZTUKA performans Dwójka KULTURA

Przybyć, zobaczyć, zachwycić się. Polski modernizm okiem Macieja Czarneckiego

Ponad 300 fotografii, a na nich osiedla mieszkaniowe, domy towarowe, ośrodki wypoczynkowe, sanatoria, dworce, przystanki, kina, obiekty sportowe i wiele innych. Fotograf Maciej Czarnecki uczy nas dostrzegać i zachwycać się pięknem architektury modernizmu, która w Polsce ciągle czeka na odkrycie i należytą ochronę. Na rynku właśnie ukazała się jego nowa książka "Turysta futurysta. Jak czytać, czuć i rozumieć polski modernizm".
Zobacz więcej na temat:  Maciej Czarnecki fotografia architektura Dwójka modernizm

"Dom warszawski". Beata Chomątowska: czasem reporterski temat czeka tuż za ścianą

Przedwojenna elita, niemieccy okupanci, działacze partyjni i opozycjoniści. Kolejne rozdziały polskiej historii pozostawiły ślady w jednej modernistycznych kamienic przy Litewskiej 10 w Warszawie. W swojej najnowszej książce Beata Chomątowska zagląda za fasadę budynku i rekonstruuje losy ludzi, którzy przez niemal dziewięć dekad nazywali to miejsce swoim domem.
Zobacz więcej na temat:  literatura polska Warszawa Dwójka historia Polski II wojna światowa KSIĄŻKA książki literatura Beata Chomątowska