Kanały internetowe

Historia

Serwisy historyczne

Radiowe Centrum Kultury Ludowej

Studio Reportażu Polskiego Radia

Orkiestra Polskiego Radia W Warszawie

Lektury Do Słuchania

Ramówka

Częstotliwości

Sklep

Szkolenia

Section05

ZSRR

Przełom po 60 latach? Nowe tropy w sprawie Łuny-9

Dwie grupy badaczy mają swoje teorie dotyczące położenia Łuny-9 - sowieckiego statku kosmicznego, który jako pierwszy obiekt skonstruowany przez człowieka, wylądował na Księżycu i nie rozpadł się. Do historycznego zetknięcia robota z powierzchnią Srebrnego Globu doszło na początku 1966 roku, ponad trzy lata przed misją Apollo 11. Zobacz więcej na temat: ŚWIAT kosmos NAUKA księżyc infografika

Zmiana polskich granic, o której nie wszyscy słyszeli. W tle węgiel i ropa

75 lat temu, 15 lutego 1951 roku, podpisano umowę o korekcie granic między Polską a ZSRS. Sowieci przejmowali tereny żyzne i bogate w złoża węgla kamiennego, Polacy otrzymali w zamian malowniczy, ale biedny fragment Bieszczadów z niemal wyczerpanymi złożami ropy naftowej. Wymiana ziem wiązała się także z przesiedleniem kilkudziesięciu tysięcy ludzi. W przygotowaniu był już kolejny podobny projekt. Zobacz więcej na temat: Ukraina Bieszczady PRL granica II wojna światowa Białoruś Związek Radziecki stalinizm komunizm

Ryszard Kukliński. Szpieg, który wstrząsnął komuną

Ryszard Kukliński, oficer Sztabu Generalnego Ludowego Wojska Polskiego, zgłosił się do współpracy z CIA z własnej woli. Jako agent o pseudonimie Jack Strong przekazał Amerykanom dziesiątki tysięcy tajnych dokumentów Układu Warszawskiego, za co dostał wyrok śmierci. Zobacz więcej na temat: Ryszard Kukliński PRL USA CIA

III wojna światowa miała zamienić Polskę w atomowe piekło

Jeden z najwyżej postawionych oficerów w strukturach Ludowego Wojska Polskiego został amerykańskim szpiegiem, bo – jak sam twierdził – przeraziło go widmo nuklearnej zagłady, które zawisło nad jego ojczyzną. Widmo, które wynikało z planów Układu Warszawskiego na wypadek konfliktu z NATO. Zobacz więcej na temat: Ryszard Kukliński PRL Układ Warszawski NATO zimna wojna

Był poetą, któremu komuniści odebrali część życiorysu

Jego nazwisko jest słynne, lecz twórczość należy do mniej znanych w historii polskiej literatury. Zawsze coś stało na przeszkodzie jego poezji. – W swoim życiu stanął wobec wszystkich największych wyzwań XX wieku, za co płacił wielką cenę – mówił w Polskim Radiu biograf Władysława Broniewskiego Mariusz Urbanek. Zobacz więcej na temat: Władysław Broniewski literatura poezja pisarz Antoni Słonimski PRL II Rzeczpospolita II RP komunizm Wisła wojna polsko-bolszewicka wojna 1920 Armia Polska w ZSRR

Zesłani na wieczne osiedlenie. Sowieckie deportacje Polaków

- Sowieci dążyli do biologicznego wyniszczenia narodu polskiego na zajętych obszarach, zniszczenia śladów polskości poprzez deportacje ludności. To była ogromna akcja, która w czterech etapach objęła kilkaset tysięcy ludzi – powiedział prof. Paweł Wieczorkiewicz. Zobacz więcej na temat: II wojna światowa Kresy stalinizm

Rosja jak gołąbek pokoju. Deklaracja o wyrzeczeniu się wojny

9 lutego 1929 roku w Moskwie został podpisany tzw. protokół Litwinowa, którego sygnatariusze deklarowali natychmiastową realizację postanowień paktu Brianda-Kelloga o wyrzeczeniu się wojny jako sposobu regulowania problemów międzynarodowych. Zobacz więcej na temat: Dwudziestolecie międzywojenne dyplomacja Liga Narodów Estonia Łotwa Rumunia Litwa Turcja Persja

Polski prekursor lotów arktycznych, który przez czterdzieści lat był martwym Rosjaninem

Inżynier, carski oficer i pierwszy lotnik arktyczny. Niezwykle odważny i uzdolniony polski pilot w czasie I wojny światowej został uznany za zmarłego, o czym dowiedział się przypadkiem w połowie lat 50. XX wieku. Jan Nagórski urodził się 138 lat temu. Zobacz więcej na temat: samoloty lotnictwo Arktyka Rosja II Rzeczpospolita PRL I wojna światowa

Josif Brodski. Niezależność okupiona cierpieniem

- Jestem absolutnie przekonany, że nad człowiekiem, który czyta poezję, trudniej jest zapanować niż nad tym, który jej nie czyta - mawiał Josif Brodski, rosyjski poeta, tłumacz, eseista, laureat Nagrody Nobla. 28 stycznia przypada 30. rocznica śmierci artysty, który za swój niezależny od komunistycznego systemu tryb życia trafił na zesłanie. Zobacz więcej na temat: historia Polski Rosja poezja Josif Brodski

Wielki talent nie uchronił go przed stalinowskim terrorem

"Dostrzegał to, czego inni nie dostrzegali, kiedy mówił, głos jego zadziwiał" - pisał o Izaaku Bablu jego przyjaciel Ilia Erenburg. Konstanty Paustowski po lekturze Bablowskiego "Króla" stwierdził: "wszystko, co ten człowiek napisze, nie będzie nigdy bezbarwne i mdłe". Ale wielki talent nie uchronił Izaaka Babla przed zbrodniczą machiną ZSRR. Zobacz więcej na temat: Żydzi literatura Odessa Rosja wojna polsko-bolszewicka wojna 1920

Pakt z diabłem próbą obrony niepodległości. Deklaracja o nieagresji z Hitlerem

– Polska dyplomacja nie miała innej alternatywy niż polityka równowagi i osiągnięcie taktycznego porozumienia z Niemcami – oceniał na antenie Polskiego Radia prof. Marek Kornat. Zobacz więcej na temat: Dwudziestolecie międzywojenne Józef Beck III Rzesza II RP II Rzeczpospolita II wojna światowa pakt Ribbentrop-Mołotow

Norwegia-Rosja. Ta pomyłka mogła wywołać wojnę nuklearną

Nawet najbardziej nerwowy moment w erze zimnej wojny nie doprowadził do tego, co stało się 25 stycznia 1995 roku. Tego dnia w reakcji na alarmujące doniesienia wojska władze Rosji po raz pierwszy w dziejach wszczęły procedurę bezpośredniego przygotowania broni jądrowej do ataku. Zobacz więcej na temat: rakieta broń jądrowa 1995 Borys Jelcyn Rosja Norwegia zimna wojna historia Europy wojsko Skandynawia

36 lat temu Rosja wkroczyła do Azerbejdżanu

– Radzieckie oddziały wojskowe przystąpiły w nocy do przełamania blokady stolicy Azerbejdżanu, Baku. Użyto czołgów, są zabici i ranni. Według francuskiej agencji AFP zginęło kilkaset osób – informowało Polskie Radio 20 stycznia 1990 roku. Zobacz więcej na temat: Azerbejdżan Baku Ormianie Armenia 1990

Wejście do miasta gruzów. Armia Czerwona wkracza do Warszawy

17 stycznia 1945 roku do lewobrzeżnej części Warszawy wkroczyły oddziały Armii Czerwonej w tym 1 Armia Wojska Polskiego. Miasto, do którego weszli, było morzem ruin, zamieszkałym przez garstkę warszawiaków, ukrywających się między gruzami. Zobacz więcej na temat: historia Polski II wojna światowa Powstanie Warszawskie zbrodnie wojenne Armia Czerwona Warszawa III Rzesza

Akcja "Burza" na Wołyniu. Wielu AK-owców trafiło na zesłanie

15 stycznia 1944 roku 27. Wołyńska Dywizja Piechoty rozpoczęła akcję "Burza" na Wołyniu. Akcja była pomyślana jako otwarta walka z Niemcami w momencie, gdy następował odwrót sił hitlerowskich. Rozpoczynała się na hasło radiowe bądź też na rozkaz terytorialnych dowódców Armii Krajowej, którzy uznali, że chwila dojrzała do podjęcia walki na tyłach cofającego się frontu niemieckiego. Zobacz więcej na temat: Armia Krajowa HISTORIA II wojna światowa Wołyń

Litwa budzi się z sowieckiego koszmaru

- Litwa ma być, chce być i będzie państwem suwerennym we wszelkich okolicznościach, we wszystkich dziedzinach sprawowania władzy – mówił korespondentowi Polskiego Radia Vytautas Landsbergis, jeden z architektów niepodległości Litwy. Zobacz więcej na temat: HISTORIA Litwa Michaił Gorbaczow Vytautas Landsbergis Wilno

Sowieci po raz drugi, czyli wyzwolenie przez zniewolenie

- W okresie 1944-45 Józef Stalin z żelazną konsekwencją wprowadza swój zamysł zniszczenia suwerenności Polski. Wcielenie wschodniej połowy Rzeczypospolitej do Związku Sowieckiego było tylko częścią tego planu - mówił w audycji Polskiego Radia historyk prof. Andrzej Nowak. Zobacz więcej na temat: historia Polski II wojna światowa Armia Krajowa

"Tylko tak mogłam uratować męża". Sowieckie piekło i poeta

- Ona dokonała heroicznego i nieprawdopodobnego czynu: przeniesienia dzieła poety z najczarniejszych czasów stalinizmu do współczesności, do naszej pamięci - podkreślał w Polskim Radiu w 2016 r. Andrzej Mietkowski, opowiadając o "Wspomnieniach" żony Osipa Mandelsztama. 29 grudnia 2025 roku mija 45 lat od śmierci znakomitej pisarki Nadieżdy Mandelsztam. Zobacz więcej na temat: Osip Mandelsztam Józef Stalin stalinizm komunizm literatura poezja Rosja Nadieżda Mandelsztam