Kanały internetowe

Historia

Serwisy historyczne

Radiowe Centrum Kultury Ludowej

Studio Reportażu Polskiego Radia

Orkiestra Polskiego Radia W Warszawie

Lektury Do Słuchania

Ramówka

Częstotliwości

Sklep

Szkolenia

Section05

filozofia

Kultura świadomości. Czy jesteśmy odpowiedzialni za nasze stany mentalne?

Twierdzenie, że dorosły, świadomy człowiek jest odpowiedzialny za swoje czyny, nie wydaje się kontrowersyjne. Niemiecki kognitywista, Thomas Metzinger, podbija jednak stawkę. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Dwójka

Zbigniew Mikołejko: nie interesuje mnie Bóg, który...

Minęła właśnie druga rocznica śmierci prof. Zbigniewa Mikołejki, filozofa i eseisty. Z tej okazji przypominamy jego radiowe wypowiedzi na temat religii. Jak zobaczymy, Bóg był wciąż obecny w rozważaniach tego myśliciela, choć w paradoksalny sposób. Zobacz więcej na temat: chrześcijaństwo Zbigniew Mikołejko

Autor legendarnej powieści, zapomnianego arcydzieła

– Nie ukończył tej książki. Zostawił kilkanaście tysięcy stron notatek, z którymi wydawcy nie bardzo wiedzieli, co począć – opowiadał literaturoznawca dr Tomasz Ososiński o "Człowieku bez właściwości" Roberta Musila, jednej z najsłynniejszych powieści pierwszej połowy XX wieku. Zobacz więcej na temat: Niemcy II wojna światowa Austria literatura psychologia awangarda

"Historia uczy, że...". Niewiele osób rozumie ten cytat

To jedno z największych filozoficznych nieporozumień w naszej kulturze. Georg Hegel, wybitny myśliciel nowoczesności, wcale nie uważał, że ludzkość nie chce uczyć się na błędach z przeszłości. Co więcej - jego słowa brzmią inaczej, niż zwykle się to przedstawia. Zobacz więcej na temat: historia Europy edukacja cytaty internauta internet

Anna Kamieńska. Słowa, które pomagają żyć

- Pisanie jest dla mnie rodzajem poznawania. A należy pisać tak długo, jak długo wydaje nam się, że to ma sens - mówiła w jednym z archiwalnych radiowych wywiadów Anna Kamieńska. 12 kwietnia mija 106. rocznica urodzin znakomitej poetki, eseistyki i tłumaczki, autorki, której twórczość może stanowić źródło głębokiej życiowej mądrości. Zobacz więcej na temat: Anna Kamieńska literatura poezja Julia Hartwig chrześcijaństwo religia

Zysk z wiary czy z niewiary? "Jedyny taki pomysł w historii"

Uważał, że żadne dowody na istnienie Boga nie przekonają niedowiarków. Zatem jaką przyjąć postawę, nie wiedząc, czy Bóg istnieje czy nie? Błażej Pascal, bo o tym Francuzie mowa, zaproponował proste rozwiązanie. Grę, w której każdy musi wziąć udział. Zobacz więcej na temat: Blaise Pascal chrześcijaństwo

Próba powrotu do doświadczania. Co wiemy o uważności?

W ostatnim czasie zrobiła oszałamiającą karierę. Stała się modą i praktyką, techniką i postawą, wyborem i obietnicą pełniejszej obecności. W świecie rozproszonym przez nadmiar bodźców i narracji, jawi się jako próba powrotu do czystego doświadczania – bycia tu i teraz, zanim zostanie ono przechwycone przez uprzedzenia, pragnienia, logikę użyteczności. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Dwójka

Filozof zmęczenia. Co mówi nam dziś Byung-Chul Han?

Nie występuje publicznie, unika mediów, nie poddaje się logice popularności. Jednak jego książki sprzedają się w setkach tysięcy egzemplarzy, a diagnozy trafiają w sam środek współczesnego doświadczenia. Byung-Chul Han, koreański filozof piszący po niemiecku, stał się jednym z najważniejszych komentatorów świata późnego kapitalizmu. W Polsce jego myśl dopiero zyskuje czytelników, m.in. za sprawą książki "Społeczeństwo zmęczenia". Zobacz więcej na temat: Jakub Kukla Dwójka rozmowa książki

Józef Czapski. Pisał prawdę o "nieludzkiej ziemi"

Był wielkim malarzem. Świetnym eseistą, znawcą literatury i sztuki. Współtworzył paryską "Kulturę". Więziony w Starobielsku i cudem ocalony świadczył swoim życiem – i takimi książkami jak "Wspomnienia starobielskie" oraz "Na nieludzkiej ziemi" – o sowieckich zbrodniach. Józef Czapski urodził się 3 kwietnia 1896 roku. Zobacz więcej na temat: Józef Czapski Jerzy Giedroyc Katyń literatura Francja Paryska "Kultura" Starobielsk

Tadeusz Kotarbiński. "Żyć rozumnie. Trzeźwo sądzić

– Żyć rozumnie. Odtrącić złudne opowieści. Trzeźwo sądzić. Z ponętnych urojeń wyzdrowieć. I temu tylko ufać, co zawrze w swej treści (...), rozwagi podpowiedź – pisał prof. Tadeusz Kotarbiński. Dziś mija 140 lat od urodzin tego wybitnego filozofa, etyka i logika, twórcy prakseologii, czyli teorii sprawnego działania. Zobacz więcej na temat: Lwów Warszawa etyka Tadeusz Kotarbiński historia Polski

"Literatura broni nas przed bezsensem świata"

– Opowiadając, konstruujemy nasze życie. Układamy je w jakąś logiczną całość. Literatura jest próbą formowania życia w coś, co ma swoją harmonię i swój sens – mówił Wiesław Myśliwski w archiwalnym nagraniu Polskiego Radia. Znakomity pisarz, autor m.in. takich powieści, jak "Kamień na kamieniu" i "Widnokrąg", zmarł w wieku 94 lat. O jego śmierci poinformował "Tygodnik Powszechny". Zobacz więcej na temat: Wiesław Myśliwski literatura wspomnienie kultura ludowa chłopi wieś

"Powołany przez Boga do objawienia ludziom prawdziwego znaczenia teologii"

– Zamierzał przeniknąć tajemnicę wiary rozumem – mówił o Emanuelu Swedenborgu ks. prof. Ignacy Bokwa na antenie Polskiego Radia. Zobacz więcej na temat: Szwecja teologia

Orędownik komunikacji wbrew własnym barierom. Dziedzictwo Jürgena Habermasa

- Habermas sądził, iż do prawdziwej komunikacji może dojść wtedy, gdy pozbędziemy się wcześniej ideologicznych uprzedzeń. To znaczy kiedy przejdziemy pewien proces terapii, pojmowanej wręcz na wzór psychoanalityczny, bo tylko wtedy taka prawdziwa komunikacja, zdążająca do konsensusu, będzie miała sens - mówił w Dwójce Andrzej Szahaj, filozof i emerytowany profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Dwójka Andrzej Szahaj komunikacja społeczeństwo

"Dasein na wielkim ekranie", czyli kino pod wpływem filozofii Heideggera

Czy naprawdę trzeba przedzierać się przez gęsty, akademicki język, żeby zrozumieć jedną z najbardziej wymagających filozofii XX wieku? A może wystarczy… seans filmowy? Taki trop podejmuje Martyna Butrym w książce "Dasein na wielkim ekranie, czyli filozofia Martina Heideggera w filmach". Autorka pokazuje, że myśl Martina Heideggera doskonale wybrzmiewa w narracjach filmowych. Zobacz więcej na temat: Dwójka Martin Heidegger Jakub Kukla kino KULTURA

Neuroestetyka muzyki, czyli między neuronem a przeżyciem

Muzyka jest zjawiskiem osobliwym: niematerialnym, a jednak dotykającym ciała. Abstrakcyjnym, a jednak wywołującym bardzo konkretne emocje. To napięcie dawniej opisywano w języku metafizyki, harmonii kosmosu lub psychologii uczuć. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Dwójka

Filozofia z góralskim uśmiechem. 95 lat temu urodził się ks. Józef Tischner

95 lat temu, 12 marca 1931 roku urodził się ks. Józef Tischner. "Był filozofem, a zarazem duszpasterzem; sam, a jednak zawsze dla innych. Za nim rozpościera się ogród wiedzy i tajemnicy" – pisał jego brat Kazimierz. Jego myśl na trwałe wpisała się w historię polskiej kultury i życia publicznego. Zobacz więcej na temat: Dwójka Józef Tischner duchowieństwo

"Kłamstwo polityczne nowego typu". Myśli słynnych kobiet

Większość z nas słyszała o takich filozofach, jak Sokrates, Platon czy Arystoteles. Ale filozofia ma również twarz kobiety. Czego możemy nauczyć się od filozofek? Przy okazji Dnia Kobiet prezentujemy krótki przegląd wybranych myśli kilku dwudziestowiecznych myślicielek. Zobacz więcej na temat: Simone Weil Hannah Arendt chrześcijaństwo Barbara Skarga Czesław Miłosz dzień kobiet

Czy przywileje są czymś skandalicznym? Rozmowa z Janem Hartmanem

Choć idealna równość jest utopią, która potrafi ukazać swoje mroczne oblicze, nowożytność z uporem maniaka zdaje się do niej powracać. A przecież praktyka życiowa uczy nas, że możemy być równi tylko wobec czegoś lub pod jakimś względem Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Jan Hartman Dwójka